بازتاب عناصر زباني فرهنگ عامه ايران و پاكستان در شعر پروين شاكر و سيمين بهبهاني

شاعران، از پشتوانه‌هاي فرهنگي و تجارب زيسته يا آموخته‌ براي تقويت محتواي شعر خويش سود مي‌جويند. بي‌ترديد فرهنگ و ادبيات عاميانه يكي از پركاربردترين آبشخورهاي معنوي ادبيات رسمي به شمار مي‌رود. آداب و رسوم، سنت‌هاي بومي و محلي، باورها و عقايد، مثل‌ها و كنايات، قصه‌ها و افسانه‌ها و غيره عناصر فرهنگ عامه هستند كه مي‌توان آن‌ها را به دو بخش عناصر زباني و غير زباني تقسيم كرد. منظور از عناصر زباني فرهنگ عامه تعابير، اصطلاحات، كنايات، دشنام‏ها، مثلها و متل‌ها، قصه‌ها و افسانه‌ها و هر آنچه كه با ابزار زبان خلق شود، مي‎باشد. سيمين بهبهاني بانوي شاعر ايراني و پروين شاكر بانوي شاعر پاكستاني، از جمله شاعران معاصر شناخته‌شده در ادبيات فارسي و اردو هستند كه در سروده‌هاي خويش از پشتوانه‌ها و عناصر فرهنگ و ادبيات عاميانه تأثير پذيرفته و آن را در شعر خويش به صورتي هنري بازتاب داده‌اند. پژوهش پيش رو كوشيده است تا با رويكرد مقايسه‌اي-تطبيقي و روش توصيفي- تحليلي و با بهره‌گيري از منابع و اسناد مكتوب، عناصر زباني فرهنگ و ادبيات عاميانه را در شعر دو شاعر ياد شده بررسي، طبقه‌بندي و تحليل نمايد. يافته‌هاي تحقيق نشان مي‌دهد كه دو شاعر ياد شده شعر، با عنايت به جنسيّت و نگاه زنانه‌ي جاري و ساري در آثار ايشان، از عناصر زباني فرهنگ عامه به شكلي گسترده استفاده كرده‌اند كه با توجه به قرابت‌ها و پيوندهاي تاريخي، مذهبي، فرهنگي و... ميان دو جامعه‌ي ايراني و پاكستاني و دو زبان فارسي و اردو، فارغ از تفاوت‌هاي موجود، شباهت‌هاي بسياري با هم دارند.