بررسي تطبيقي «عشق» در داستان «از خم چنبر» دولت‌آبادي و داستان «هرگز رهايم مكن» ايشيگورو بر اساس نظرية «مثلث عشق استرنبرگ»

اين مقاله در زمينۀ ادبيات تطبيقي با استفاده از نظريۀ روانشناختي «مثلث عشق» استرنبرگ، به بررسي «عشق»، يكي از رايج‌ترين مضامين ادبيات داستاني، در دو رمان داخلي و خارجي معاصر پرداخته‌است. از نظر استرنبرگ، عشق داراي سه مؤلفه شامل «صميميت»، «هوس» و «تعهد» است. بر اساس چگونگي تركيب اين مؤلفه‌ها با يكديگر هشت نوع عشق به وجود ‌مي‌آيد؛كه عبارتند از: «فقدان‌عشق»، «دوست‌داشتن»، «شيفتگي»، «عشق‌پوچ»، «عشق‌رمانتيك»، «عشق‌رفاقتي»، «عشق‌ابلهانه» و «عشق‌كامل». اين پژوهش، مؤلفه‌هاي مذكور را در دو داستان «از خم چنبر» اثر «محمود دولت‌آبادي» نويسندۀ معاصر ايراني، و داستان «هرگز رهايم مكن» اثر «كازئوو ايشيگورو»، نويسندۀ معاصر ژاپني- بريتانيايي، شناسايي و انواع عشق را مشخص كرده‌است؛ تا ديدگاه دو نويسنده را در چگونگي بيان «عشق» به دست‌دهد و با يكديگر مقايسه كند. اين پژوهش از نوع توصيفي- تحليلي است و گردآوري داده‌ها به‌صورت كتابخانه‌اي انجام‌ شده‌است. براساس يافته‌هاي اين تحقيق، مؤلفۀ «صميميت» و «عشق دوستانه يا رفاقتي» در رمان «ايشيگورو»، بيشتر به تصوير كشيده ‌شده‌است. در رمان دولت‌آبادي، هر سه مؤلفه‌، به‌صورت متنوع‌تري روايت ‌مي‌شود؛ در هيچكدام از رمان‌ها عشق آرماني يا عشق كامل وجود ندارد بلكه عشق از نوع «پوچ و ابلهانه» بيشتر به چشم مي‌خورد.