اثر كوتاه‌مدت آشفتگي بر ساختار جنگل در ذخيره‌گاه دارمازو (Quercus infectoria Oliv): شينه‌قلايي لرستان

تركيب و تنوع جوامع گياهي و جانوري در طول زمان با تغيير شرايط محيطي و در اثر آشفتگي‌ها تغيير مي‌كند. در اين پژوهش تأثير آشفتگي بر ساختار جنگل در ذخيره‌گاه دارمازو واقع در منطقه شينه‌قلايي استان لرستان بررسي شد. به اين منظور 8 توده جنگلي دچار رانش زمين با مجموع مساحت 4.5 هكتار شناسايي و در ادامه موقعيت و مشخصات كمي و كيفي (در 4 طبقه آسيب‌ديدگي) درختان ثبت شد. سپس تغييرات تراكم، تنوع گونه‌اي و پراكنش درختان ارزيابي شد. بر‌اساس نتايج، پس از آشفتگي و رانش زمين، نيمي از درختان در طبقات آسيب‌ديدگي متوسط و شديد قرار دارند و 17.2 درصد از پايه‌هاي درختي و 4.41 درصد از مقدار تاج‌پوشش توده‌ها از بين رفته كه بيشتر مربوط به درختان جوان بوده است. در مقوله شاخص‌هاي ساختاري، تنوع گونه‌اي و آميختگي روند كاهشي و شاخص‌هاي اسميت- ويلسون و زاويه يكنواخت افزايش داشته‌اند. با توجه به نتايج، اگرچه به لحاظ آماري اختلاف معني‌داري در شاخص‌هاي ساختاري مشاهده نشد، اما خشك‌سالي‌هاي پي‌در‌پي، بارش‌هاي تند و نامنظم، تخريب و به‌دنبال آن رانش زمين در مدت زمان كوتاهي منجر به تغييرات آشكار در ساختار جنگل شده است كه متأسفانه اين روند همچنان ادامه دارد. از‌اين‌رو، ضروري است با اقدامات حفاظتي بيشتر و احياي جنگل، به‌ويژه در كانون‌هاي آشفتگي، زمينه كاهش يا توقف نابودي اين زيست‌بوم ارزشمند را فراهم كرد.