ارتباط محتواي فنولي غلات با حساسيت به ايميداكلوپرايد و سطح فعاليت آنزيمهاي سم زدايي Diuraphis noxia

شته روسي گندم، Diuraphis noxia، يكي از آفات اقتصادي و چند‌خوار غلات است كه در معرض تركيبات شيميايي متنوعي از جمله فنول‌ها قرار مي‌گيرد. در اين تحقيق براي بررسي تاثير احتمالي محتواي فنولي ميزبان بر كارآيي كنترل شيميايي، حساسيت به ايميداكلوپريد در شته‌هاي پرورش يافته روي ارقام گندم (شيرودي و گاسكوژن) و تريتيكاله (سناباد و جوانيلو 92) به روش زيست‌سنجي گلخانه‌اي مورد بررسي قرار گرفت. مقادير LC50 ايميداكلوپريد عليه جمعيت‌هاي مذكور به ترتيب 2.41، 3.56، 4.89 و 5.73 ميلي گرم ماده موثره بر ليتر بدست آمد. لذا بيشترين حساسيت به ايميداكلوپريد به جمعيت شيرودي تعلق گرفت. بر اساس مطالعات بيوشيميايي، فعاليت آلفا و بتا استراز‌ها، گلوتاتيون اس ترانسفرازها و سيتوكروم P450 براي جمعيت گاسكوژن به ترتيب، 1.32، 1.16، 1.16 و 1.5 برابر جمعيت شيرودي بود. اين نسبت براي جمعيت سناباد به ترتيب 1.82و 1.96، 1.4 و 2 و براي جمعيت جوانيلو 92 به ترتيب 2.09، 2.48، 1.51 و 2.25 بدست آمد. فزون‌بر‌اين، محتواي فنولي ارقام مذكور به ترتيب 2.19، 2.71، 3.48 و 3.87 ميلي گرم به ازاي هر گرم برگ برآورد شد. تجزيه و تحليل داده‌ها، همبستگي مثبت و معني‌داري بين محتواي فنولي گياهان با موارد مورد پژوهش را نشان داد. با توجه به روابط بيوشيميايي بين D. noxia و گياهان ميزبان آن مي‌توان مقدار تركيبات فنولي غلات را به عنوان شاخصي‌ مناسب براي پيش‌بيني پاسخ اين شته به ايميداكلوپريد معرفي كرد.