ويژگي‌هاي فتوسنتزي تريتيكاله در مرحله پرشدن دانه تحت تأثير كود نيتروژن، كاربرد برگي سيليكون و تنش آبي

اين پژوهش به منظور بررسي اثرات كاربرد برگي سيليكون در كاهش سطح تنش آبي در گياه تريتيكاله طراحي شد. تيمار ها شامل: دو سطح آبياري به عنوان عامل اصلي [1- آبياري بدون تنش آبي: آبياري بر اساس نياز آبي گياه تا مرحله رسيدگي فيزيولوژيك و 2- آبياري با تنش آبي: آبياري بر اساس نياز آبي گياه تا انتهاي مرحله‌ي گلدهي] بود. عامل فرعي اول شامل سه سطح كود نيتروژن به صورت اوره [صفر، 100 و 150  كيلو گرم نيتروژن بر هكتار] و عامل فرعي دوم شامل دو سطح كاربرد برگي سيليكون [صفر (شاهد) و 3 ميلي مولار] بود. آزمايش به صورت اسپليت فاكتوريل در قالب طرح بلوك هاي كامل تصادفي در سه تكرار در مزرعه اجرا شد. نتايج نشان داد كه تنش آبي سبب كاهش مقدار فتوسنتز شد. اما، اين كاهش در سطوح مختلف كود نيتروژن متفاوت بود و در بالاترين سطح كود نيتروژن بيشترين مقدار (44 و 55 درصد كاهش به ترتيب در مراحل شيري و خميري نرم) مشاهده شد. روندي مشابه در عملكرد دانه نيز مشاهده شد. كاربرد برگي سيليكون به طور مستقل از كود نيتروژن سبب كاهش اثرات تنش آبي بر فتوسنتز و صفات وابسته به آن (هدايت روزنه اي و كارايي استفاده از آب لحظه اي) شد. به طوركلي، براي دستيابي به بيشينه ي فتوسنتز و عملكرد دانه، كاربرد 100 و 150 كيلوگرم نيتروژن بر هكتار به ترتيب در شرايط تنش آبي و مطلوب رطوبتي پيشنهاد مي شود. همچنين، كاربرد برگي سيليكون به مقدار 3 ميلي مولار در اواسط مرحله ي گلدهي براي كاهش اثرات مخرب تنش شديد آبي پس از گلدهي بر فتوسنتز و ساير صفات وابسته در مناطق جنوبي ايران توصيه مي شود.