تأثير سلنيم بر رشد، فتوسنتز و فعاليت اسيد فسفاتاز در گياه سير (Allium sativum L.) تحت شرايط كمبود فسفر و همزيستي ميكوريزايي

سير (Allium sativum L.) گياهي حساس به كمبود فسفر است و به دليل سيستم ريشه اي كم انشعاب وابستگي زيادي به همزيستي ميكوريزايي دارد. سلنيم به عنوان يك عنصر مفيد براي گياهان، عامل افزايش كيفيت تغذيه اي اين گياه خوراكي و دارويي است. در اين پژوهش تاثير سلنيم (به صورت سديم سلنات) در سه سطح (بدون و با 20 يا 80 ميكروگرم سلنيم در ليتر بستر)، در دو شرايط تغذيه كافي (2 ميلي مولار) و كمبود فسفر (بدون عرضه فسفر به محيط به مدت شش هفته)، و در غياب يا حضور قارچ ميكوريزي آربوسكول دار ديورسيسپورا ورسي فورميس (Diversispora versiformis) در گياه سير رشد يافته در بستر پرليت آبياري شده با محلول غذايي هوگلند بررسي شد. نتايج نشان داد كمبود فسفر موجب كاهش رشد گياه و فتوسنتز برگ شد ولي تشكيل ميكوريزا موجب افزايش رشد، فتوسنتز و غلظت قندها گرديد. هر دو سطح سلنيم موجب تقويت تاثير همزيستي ميكوريزايي شد به نحوي كه بيشترين وزن خشك، فتوسنتز و غلظت قندها در هر دو سطح فسفر، در تركيب دو تيمار ثبت گرديد. فعاليت ريشه اي اسيد فسفاتاز تحت تاثير كمبود فسفر و همزيستي (به عنوان تيمارهاي منفرد) قرار نگرفت، ليكن سلنيم به تنهايي و نيز در تركيب با كمبود فسفر و همزيستي، موجب افزايش معني دار اين شاخص شد. غلظت بهينه سلنيم در افزايش وزن خشك، درصد كلني دار شدگي ريشه، فتوسنتز، قندها و فعاليت اسيد فسفاتاز، 80 ميكروگرم در ليتر بستر بود. اين پژوهش اولين گزارش در مورد تاثير هم افزاي ميكوريزا و سلنيم در پاسخ هاي سازشي گياهان به كمبود فسفر است.