اثر تيمار كلشي‌سين و القاي پلي‌پلوئيدي بر برخي خصوصيات مورفولوژيكي، فيزيولوژيكي و فيتوشيميايي رقم كاشف چاي (Camellia sinensis cv. Kashef)

چاي (Camellia sinensis L. O. Kuntze) متعلق به خانواده تئاسه و به عنوان يكي از مهم ترين گياهان اقتصادي جهان داراي خواص درماني فراواني بوده و به عنوان نوشيدني مفرح مورد مصرف قرار مي گيرد. القا پلي پلوئيدي با استفاده از مواد شيميايي جهش زا يكي از روش هاي به نژادي گياهان دارويي به منظور افزايش قابليت توليد متابوليت هاي ثانويه است. به منظور بررسي تأثير تيمار كلشي سين بر القا پلي پلوئيدي و مقايسه تغييرات صفات مختلف در گياهان تتراپلوئيد حاصله و ديپلوئيد (شاهد) رقم كاشف چاي، پژوهشي به صورت فاكتوريل در قالب طرح كاملاً تصادفي با دو فاكتور غلظت هاي مختلف كلشي سين (صفر، 0.2، 0.5 و 1 درصد) و مدت زمان (3 و 6 روز متوالي) در سه تكرار انجام شد. براي تعيين سطح پلوئيدي، بررسي هاي مورفولوژيكي، ميكروسكوپي و شمارش كروموزوم انجام شد. تعداد كروموزوم در گياهان ديپلوئيد و تتراپلوئيد به ترتيب برابر با 30 (2n=2x=30) و 60 (2n=4x=60) ثبت گرديد. نتايج بررسي ها نشان داد كه غلظت 0.5 % كلشي سين در مدت زمان شش روز متوالي با بازدهي 12.82% مناسب ترين تيمار براي توليد گياهان تتراپلوئيد است. القاي پلي پلوئيدي باعث ايجاد تغييرات معني دار در اندازه برگ، محتوي كلروفيل و كاروتنوئيد و افزايش تركيب هاي فيتوشيميايي مانند پلي فنل، كافئين و فعاليت آنتي اكسيداني در شاخساره هاي تتراپلوئيد نسبت به ديپلوئيد گرديد. همچنين شاخص تراكم روزنه در گياهان تتراپلوئيد نسبت به ديپلوئيد كاهش معني داري را نشان داد. براساس نتايج اين آزمايش، افزايش سطح پلوئيدي موجب افزايش تركيب هاي آنتي اكسيداني و برخي تركيبات فيتوشيميايي در گياه دارويي چاي گرديد.