اثر ارتفاع بر برخي از متابوليت‌هاي ثانويه گياه دارويي آقطي (Sambucus ebulus L.) در سه رويشگاه مختلف استان مازندران

آقطي (Sambucus ebulus L.) از گياهان دارويي ارزشمندي است كه داراي پراكنش گسترده‌اي در امتداد جنگل‌ها، كنار جاده‌ها و چمنزارها‌ي شمال ايران است. به منظور بررسي تأثير ارتفاع روي برخي تركيبات بيوشيميايي از جمله فنل، فلاونوئيد، ظرفيت آنتي‌اكسيداني و كاتالاز (CAT)، گاياكول ‌پراكسيداز (GPX)، آسكوربات‌ پراكسيداز (APX) و سوپراكسيد ديسموتاز (SOD)، نمونه‌هاي گياهي شامل اندام‌هاي برگ، ساقه، ريشه و ميوه در اواخر تابستان از مناطق ساري، بابل و آمل و در ارتفاعات 100-0، 600-500 و 1000-900 متر با سه تكرار در قالب طرح كاملاً تصادفي جمع‌آوري شدند. نتايج حاكي از آن بود كه ارتفاع و اثر متقابل ارتفاع و منطقه تأثير معني‌داري بر ميزان همه‌ متابوليت‌هاي ثانويه مورد بررسي، داشت. با افزايش ارتفاع از سطح دريا، ميزان آنزيم CAT، GPX و APX افزايش داشته است. همچنين، ظرفيت آنتي‌اكسيداني نيز با افزايش ارتفاع از سطح دريا افزايش پيدا كرده ‌است. با توجه به اينكه اين تركيبات جز مهمترين تركيبات ثانويه گياهان دارويي هستند، مي‌توان نتيجه گرفت كه بيشترين مقدار تركيبات مؤثره گياه دارويي آقطي در ارتفاعات بالا وجود دارد. بيشترين همبستگي بين ظرفيت آنتي‌اكسيداني و فلاونوئيد (0/958=r) بوده، همچنين ظرفيت آنتي‌اكسيداني با همه‌ صفات مورد‌ بررسي همبستگي معني‌داري ((P≤0.01 و P≤0.05) نشان داد. به طور كلي، نتايج نشان مي‌دهد گياه دارويي آقطي، سرشار از خاصيت آنتي اكسيداني بوده، و مي‌توان از آن به عنوان يك منبع گياهي تركيبات آنتي‌اكسيداني در صنايع غذا و دارو استفاده كرد.