فراتحليل كمي نتايج پژوهش هاي پيرامون دروس معارف اسلامي دانشگاه ها و مؤسسات آموزش عالي كشور

هدف: هدف پژوهش حاضر، فراتحليل كمي پژوهش ها پيرامون دروس معارف اسلامي دانشگاه ها  و مؤسسات آموزش عالي كشور بود. روش: رويكرد پژوهش كمي و روش پژوهش فراتحليل بود. جامعه آماري كليه پژوهشهاي انجام شده پيرامون دروس معارف اسلامي در بازه زماني 1392تا 1399بود.نمونه آماري كليه پژوهش هايي بودند كه واجد شرايط مفروضات فراتحليل كمي بودند.ابزار اندازه گيري چك ليست سنجش معيارهاي مقالات واجد شرايط جهت فراتحليل بود.براي تعيين اعتبار ابزار، چك ليست در اختيار سه نفر از متخصصان سنجش و اندازه گيري كه سابقه حداقل يك پزوهش فرا تحليل را داشتند،قرار گرفت و روايي ابزار مورد تأييد قرار گرفت.  براي تحليل سؤالات از آزمون ناهمگوني مطالعات، شاخص g هگز و مدل ثابت و تصادفي استفاده شد. داده ها با استفاده از نرم افزار CMA 3 مورد تجزيه و تحليل قرار گرفتند. يافته ها: بر اساس نتايج آزمون ناهمگوني مطالعات، فرض صفر ناهمگوني مطالعات تاييد گرديد. همچنين مقدار شاخص I2 نشان دهنده اثر ناهمگوني مطالعات بر 33.97درصد از تغييرات كل بود. اندازه اثر و Z محاسبه شده براي 15 متغير از 22 متغير در سطح آلفا 0.05 معنادار بود. بيشترين اندازه اثر بر اساس شاخص g هگز مربوط به متغير نگرش ديني دانشجويان ، با اندازه اثر 1.488 و پس از آن مربوط به متغير استاد با اندازه اثر 1.450 و پس از آن ارتباط متقابل استاد دانشجو با اندازه اثر 1.215بود. اندازه اثر كلي براي همه مطالعات در مدل ثابت و تصادفي در سطح متوسط بود كه بيانگر ارتباط متغيرها با اثربخشي دروس معارف بود. نتيجه گيري: بر اساس نتايج پژوهش، سه عامل نگرش ديني، استاد و ارتباط متقابل استاد و دانشجو بيشترين اندازه اثر را در اثربخشي اين دروس دارا بودند.لذا بر اساس نتايج فراتحليل و با تمسك بر عوامل  شناسائي  شده  مرتبط با اثربخشي برنامه درسي دروس معارف اسلامي،ضرورت باز انديشي و تحول دربرنامه درسي دروس معارف اسلامي بايد همواره يكي از دغدغه‌هاي اصلي سياست‌گذاران و طراحان برنامه درسي معارف اسلامي باشد.