بررسي تطبيقي گروتسك در داستان‌هاي بهرام صادقي و غلام حسين ساعدي؛ با تأكيد بر نظريۀ فيليپ تامسون

گروتسك، شبه‌گونۀ طنز ادبي و هنري است كه نويسنده يا گويندۀ آن، ناهنجاري‌ها را با اغراقي نا خوشايند و هم زمان انزجار آميز و خنده دار به سخره مي‌گيرد. عناصرگروتسكي فضايي دوگانه مي‌آفريند كه تركيبي از افكار متضاد را در خود نهفته دارد؛ در آنِ واحد هم مجذوب مي كند و هم مي رماند، هم مي خنداند و هم مي هراساند. بهرام صادقي و غلام حسين ساعدي از داستان نويسان تأثير گذار دهۀ چهل ايران به شمار مي روند كه زندگي طبقۀ متوسط را پس از شكست كودتاي مرداد 1332 در داستان هايشان نشان داده اند. هر دو نويسنده در رشتۀ روان پزشكي تحصيل كرده اند و اصالت كارشان در نمايش و تحليل ذهن پريشان انسان و نمايش درگيري هاي رواني اوست و از اين رو داستان هايي با فضاي گروتسكي مي آفرينند. در اين مقاله، ضمن پرداختن به دلايل و زمينه هاي ايجاد فضاي گروتسكي در آثار اين دو نويسنده، عناصر گروتسكي آثار داستاني غلام حسين ساعدي و مجموعه داستان سنگر و قمقمه هاي خالي و داستان بلند ملكوت بهرام صادقي بر اساس نظريۀ فيليپ تامسون استخراج و بررسي گرديده و وجوه شباهت ها و تفاوت هاي اين دو نويسنده  نشان داده شده است. برابر اين بررسي، عناصر گروتسكي در داستان هاي ساعدي در مقايسه با داستان هاي صادقي از فراواني بيشتري برخوردار است؛ در داستان هاي ساعدي 216 عنصر و در داستان هاي صادقي 75 عنصر گروتسكي وجود دارد.