شگردهاي شكل پردازانه در داستان بيوتن رضا اميرخاني

توجّه به فرم و برجسته كردن آن، به يكي از وجوه شاخص نويسندگان پسامدرن تبديل شده است. مفهوم فرم در اين جريان، اشاره به قالب بيان يا طرز معناسازي است. در اين صورت تمامي تمهيداتي كه در خدمت به وجود آمدن شكلي نو و بديع براي ارائۀ محتوا از جمله فراداستاني بودن، ساحت هاي وجودشناسانه به كار مي روند، جنبۀ دروني فرم تلقي شده و طرز قرارگرفتن واژه ها بر روي كاغذ، بازي با كلمات، تكرار و مانند آن، جنبۀ بيروني فرم شمرده مي شوند. توجّه به فرم بيروني گاهي سبب گرديده كه نويسنده با افراطي توجيه ناپذير به شكل پردازي بگرايد و از مسير بيان مفهوم  كاملاً بازماند. از اين رو در نقد ادبي معاصر، بررسي و تحليل تكنيك هاي نوآورانه اي كه نويسنده براي معناسازي به كار مي گيرد، در كانون توجّه منتقدان قرارگرفته است. هدف اين مقاله نيز بررسي شگردهاي نوآورانۀ معناساز در «بيوتن» اميرخاني است. بر اين مبنا، شناختن نوع فرم ها و شكل هاي بديع به كاررفته در بيوتن و تأثير آن ها در معناسازي و تعميق محتوا، سؤال هاي اساسي اين پژوهش بوده اند. بررسي عناصر فرمي و تحليل نقش آن ها در برجسته كردن درون مايه هاي داستان، نشان مي دهد كه روش اميرخاني صرفاً نوگرايي هاي ظاهري نبوده است و وي با آشنايي زدايي پويا و برجسته سازي فرم، به محتواي متن ژرفاي ويژه و تفكّرانگيز بخشيده است.