«حيرت» ناشناختۀ وادي عرفان از منظر مولانا و عطار

بناي جهان بر هاله اي از اسرار پنهان استوار است كه سالك را در وادي عرفان با چالش هاي بزرگي رو در رو مي سازد و او را قدم به قدم در اين منزلگاه با چراغ هاي روشني كه به نور معرفت افروخته به سرمنزل مقصود مي رساند. بي گمان حاصل مواجهه او با رازها و اسرار نهفتۀ جهان هستي «حيرت» خواهد بود. عجز و ناتواني او در حلقۀ سرگرداني تا به كشف و شهود و تجلي نيانجامد معرفت و فنا حاصل نخواهد شد و سالك همواره طالب افزوني حيرت خويش است و مصداق اين كلام مشهور پيامبر (ص) كه «ربّ زدني تحيراًفيك»، در اين ميان ششمين درگاه عرفان كه سالك را در مسير پر تلاطم عشق و حقيقت به ذات حقيقت لايتناهي وصل خواهد كرد، حيرت است. بسياري از عرفا از مقام حيرت و نقش آن در خلق انديشه هاي عميق به شكل هاي متفاوت سخن گفته اند. مولانا در مثنوي نگاه عاشقانه و ژرفي به حيرت دارد و تنها به چشم يك مسير به آن نگاه نمي كند بلكه آن را از مهم ترين راه ها در سلوك عرفاني براي وصال معشوق مي داند. در منطق الطير عطار يكي از وادي هايي كه سالك و عارف در سلوك عرفاني خود براي رسيدن به خودشناسي و خداشناسي بايد آن را طي كنند «حيرت» است و شايد به تعبيري سي مرغ عاشق از سر حيرت است كه در كوچه پس كوچه هاي هفت شهر عطار «سيمرغ» را مي آفرينند.