بررسي اشعار شفيعي‌كدكني بر اساس نظريۀ زيبايي‌شناسي انتقادي مكتب فرانكفورت

ادبيات معاصر فارسي از نظر بينش عميق اجتماعي و سياسي و وسعت ديد انساني و اهداف مردمي، كه در گذشته ادبي ايران كمتر امكان بروز يافته بود بي مانند است. شاعران و نويسندگان اين دوره همگام با ديگر افراد جامعه، مظاهر زشت اجتماع را به باد انتقاد مي گرفتند و ادبيات كه پيش از اين به سبب ترتيب نظام اجتماعي نمي توانست از حكومت ها انتقاد به سزايي بكند در اين دوره چون سلاحي براي كسب آزادي و ابزاري براي بيان انتقادهاي سياسي و اجتماعي به كار آمد. محمدرضا شفيعي كدكني (م. سرشك) از شاعران برجسته معاصر محسوب مي گردد. او شعر نيمايي را با گونه اي تعهد اجتماعي و نگرش انتقادي درآميخت. موضوع اجتماعي «انتقاد» با ظهور مكتب فرانكفورت شكلي منسجم تر و علمي تر يافته است. هدف پژوهش حاضر بررسي اشعار شفيعي كدكني بر اساس نظريۀ زيبايي شناسي انتقادي مكتب فرانكفورت است. نوع نگاه شفيعي به كيفيت پيوند هنر با اجتماع حاوي رويكردي انتقادي است. رويكردي كه به تعبير متفكران فرانكفورت در هنر اصيل مدرن به خوبي قابل مشاهده است. مطابق با اين ديدگاه، هنر مدرن بي آنكه به تصوير گر واقعيت هاي اجتماعي فروكاسته شود و در دام تفنن جويي مفرط بيفتد به صورتي غيرمستقيم به نفي وضعيت حاضر مي پردازد. نتايج نشان مي دهد كه در شعر شفيعي مناسبات انتقادي هنر با جامعه به شكلي عالي نمايان مي شود، انتقاد  با استفاده از شگردهاي خاصي چون طبيعت گرايي، نمادپردازي، قالب هاي خاص انتقادي و... در شعر او نمايان است. علاوه بر اين مضامين انتقادي در بافت شعري، امكان جالبي در حوزۀ نقد سياسي و اجتماعي در اختيار او نهاده است.