بررسي «آداب المريدين»ها تا قرن سيزدهم هجري

پيوند ادبيات فارسي و عرفان اسلامي، به گونه اي است كه پژوهش در بيشتر آثار ادبي، بدون شناختي ژرف از عرفان و تصوف اسلامي دشوار خواهد بود و در گرايش ادبياتِ عرفاني، تحقيق و مطالعات روشنگرانه در شناخت عرفان و تصوف، ضرورت و اهميت بيشتري پيدا  مي كند. يكي از جلوه هاي مكتوب ادبيات عرفاني، در زمينۀ آموزش هاي معنوي و تربيت مريدان و سالكان طريقت، «آداب المريدين»ها هستند؛ آداب ا لمريدين ها، در حقيقت، درس گفتارهاي آداب سفر و حضر سلوكي ان اند؛ در اين مقاله برآنيم تا اين گونۀ ناشناخته و كمتر ديده شده را بشناسانيم. از آنجا كه پيشينۀ روشن و قابل توجهي دربارۀ آداب المريدين ها وجود ندارد و منابع چنداني در دست نداريم، با برشماري ويژگي ها و معرفي برخي آداب المريدين ها تا قرن سيزدهم هجري قمري، به شناخت شيوه هاي آموزشي اهل طريقت دست مي يابيم. يادآور مي شوم كه اين جستار قصد ورود به عقايد و مباني انديشۀ صوفيانه را ندارد و به بازخواني آداب بسنده مي كند.