مسيحيت ارتدوكس شرقي و صلح‌آفريني عادلانه

با مراجعه به كتاب مقدس و آموزه‌هاي پدران كليساي مسيحي درمي‌يابيم كه آيين مسيحيت الهام‌بخش صلح در جهان است. با اين حال، تاريخ مسيحيت نشان از جنگ‌هاي متعدد مذهبي دارد. نقطۀ آغاز اين جنگ‌ها به زمان گرويدن كنستانتين كبير به دين مسيح و درآميختن دين و سياست برمي‌گردد. در تاريخ مسيحيت براي مشروعيت‌بخشي به جنگ، ابتدا نظريۀ جنگ عادلانه و سپس مفهوم جنگ مقدس به‌تدريج وارد مباحث الهياتي در رابطه با اخلاق جنگ و صلح شد. اين پرسش مطرح مي‌شود كه موضع كليساي ارتدكس نسبت به اين رويكردها چيست و كداميك از رهيافت‌هاي موجود در مورد جنگ‌وصلح با سنت الهياتي و اخلاقي آيين ارتدوكس سازگار است و مي‌تواند براي مفهوم‌بندي رويكرد جداگانۀ آن كارآمد باشد؟ يافته‌هاي اين پژوهش نشان مي‌دهد، سنت مسيحيت ارتدوكس هيچ‌كدام از رهيافت‌هاي مشروعيت‌بخش به جنگ و خشونت را نمي‌پذيرد كه در بستر تاريخ مسيحت غربي شكل گرفته‌اند. بنابراين در جست‌وجوي قالب‌هاي فكري جايگزين، در اين نوشتار استدلال مي‌كنيم كه رهيافت «صلح‌آفريني عادلانه» مي‌تواند مدل منسجمي در ارتباط با پاسخ ارتدوكس به جنگ و صلح فراهم كند. مبناي اين استدلال، سازگاري عميق مباني اعتقادي مذهب ارتدكس با راهكارهاي رهيافت صلح‌آفريني عادلانه است كه دربردارندۀ خشونت‌پرهيزي و تلاش براي پيشگيري از جنگ با تلاش براي عدالت و توسعه است. چارچوب نظري كه در اين نوشتار براي تلفيق سنت ارتدوكس با رهيافت صلح‌آفريني عادلانه استفاده شده است رهيافت واقع‌گرايي مسيحي راينهولد نيبور است. اين پژوهش از انواع پژوهش‌هاي كيفي است كه در آن ميان از روش مدل‌يابي كاربردي پيروي مي‌كند.