الگوي مديريت اختلاف‌‌هاي قدرت‌هاي بزرگ در قرن بيست‌ويكم: از موازنۀ ‌‌قواي مشاركتي تا موازنۀ ‌قواي رقابتي

كنسرت قوا به‌دليل نقشي كه در حفظ صلح و دوري از جنگ ميان قدرت‌هاي بزرگ اروپايي در قرن نوزدهم داشت، همواره به‌عنوان روشي جذاب در حكمراني جهاني مطرح بوده است. در قرن بيست‌ويكم، بروز برخي از مشكلات و تنش‌ ميان قدرت‌هاي بزرگ و به‌ويژه بحران و جنگ اوكراين در سال‌هاي 2014 و 2022، تغييرهاي ساختاري و هنجاري در نظام بين‌الملل، مشكلات ‌محيط زيستي و مانند آن، موجب شد برخي پژوهشگران دوباره به اين روش حكمراني توجه كنند. در اين نوشتار با روش پژوهش كيفي و با كمك نمونه‌پژوهي، با استفاده از منابع كتابخانه‌اي و همچنين رويكرد نظري موازنۀ قواي رقابتي و مشاركتي هدلي بول و ديدگاه بنجامين ميلر، به‌دنبال پاسخ اين پرسش هستيم كه پس از بحران و جنگ اوكراين براي مديريت تنش و اختلاف در ميان قدرت‌هاي بزرگ، مي‌توان امكاني براي تشكيل كنسرت قوا مانند قرن نوزدهم تصور كرد؟ در پاسخ اين فرضيه مطرح مي‌شود كه دلايل ساختاري، هنجاري، ايدئولوژيك، شناختي، برداشت‌ها و جهان‌بيني‌هاي متعارض هركدام از طرف‌ها و بي‌توجهي به حوزۀ نفوذ، امكان اندكي براي موازنۀ ‌قواي مشاركتي(كنسرت قوا) گذاشته است. يافته‌هاي پژوهش نشان مي‌دهد كه بعد از تهاجم روسيه به اوكراين در سال 2022، با بازگشت رقابت‌هاي ژئوپليتيكي و حاكم‌شدن فضاي واقع‌گرايي، موازنۀ ‌قواي رقابتي، الگوي كنوني حاكم در نظام بين‌الملل در ميان قدرت‌هاي بزرگ و به‌ويژه در ميان روسيه، چين و آمريكا شده است. بر اين اساس، امكان تشكيل كنسرت قواي مشاركتي مانند قرن نوزدهم، واقع‌بينانه به‌نظر نمي‌رسد.