اقتصاد سياسي طالبان(1996-2001)

پيدايش سريع گروه طالبان در عرصۀ‌ سياست افغانستان در دهۀ 1990 و حاكم شدن آن، يكي از مهم‌ترين تحولات اين كشور در چهار دهۀ‌‌ اخير است. با وجود اين‌كه بيش از دو دهه از پايان سقوط حكومت اول طالبان مي‌گذرد، اما اقتصاد سياسي آن كمتر مورد توجه قرار گرفته است.  اين نوشتار، نوع و سرشت اقتصاد سياسي حكومت اول طالبان را بررسي مي ‌كند. بنابراين، پرسش اين مقاله‌ معطوف به شناخت چيستي اقتصاد سياسي حكومت اول طالبان است. فرضيۀ‌‌ مقاله اين است كه اقتصاد سياسي طالبان، تركيبي از اقتصاد سياسي تروريسم و محافظه‌كاري همراه با پيروي از آموزه‌هاي اسلام سنتي در اداره‌ جامعه است. روش پژوهش اين نوشتار، روش‌ كيفي است. اطلاعات مورد نياز پژوهش به شيوۀ كتابخانه ‌اي، مطالعۀ اسنادي و استفاده از منابع معتبر در سايت‌هاي اينترنتي گردآوري شده است. رهيافت اقتصاد سياسي تروريسم و برخي مولفه‌هاي اقتصاد سياسي محافظه‌كاري، چارچوب نظري پژوهش را تشكيل مي‌دهد. يافته‌هاي پژوهش نشان مي‌دهد كه رهبري طالبان در دوران نخست حكومت خود، نسبت به امور اقتصادي، نگرشي ايدئولوژيك داشتند. حكومت طالبان از منابع مالي داخلي و خارجي متعددي برخوردار بوده است. آن‌ها از تجارت سنتي و ترانزيت، به عنوان منبع رسمي و از مواد مخدر به عنوان منبع غيررسمي استفاده مي‌كردند. برخي دولت‌ها و گروه‌هاي هم‌سو با طالبان نيز در تأمين مالي حكومت اين گروه نقش داشتند. از اين رو، اقتصاد سياسي طالبان، بيشترين هم‌سويي و سازگاري را با اقتصاد سياسي تروريسم داشته است.