توسعه يك شاخص كمبود آب شهري (مطالعه موردي: شهر تهران)

در اين مطالعه، شاخص درك كمبود آب شهري (UWSPI) به منظور پايش شدت كمبود آب در مناطق شهري كه در آب‌هاي سطحي منبع غالب تأمين نياز آب خانگي است، توسعه داده شده است. شاخص UWSPI كه مي‌توان شكل اصلاح شده شاخص فالكن‌مارك درنظر گرفت، براي نشان دادن تفاوت بين خشكسالي هيدرولوژيكي و خشكسالي كه جامعه به دليل كمبود سرانه آب شرب در طول زمان درك مي‌كند، ارائه شده است. براي اعمال شاخص توسعه يافته، شهر تهران كه منبع مهم تأمين نياز خانوارهاي خود را از منابع آب سطحي حوضه‌هاي آبريز اطراف (حدود 72 درصد) تأمين مي‌كند، به عنوان مطالعه موردي درنظر گرفته شد. سري‌هاي زماني داده‌هاي ماهانه جريان آب‌هاي سطحي ورودي به پنج مخزن اطراف شهر تهران در بازه زماني ۲۱ ساله (1377-1397) و مقدار جمعيت سالانه شهر تهران به‌عنوان داده‌هاي اوليه انتخاب شدند. نتايج نشان داد كه مقادير سالانه شاخص UWSPI در سه دوره زماني 2007-1998، 2009-2007 و 2018-2009 به ترتيب داراي مقادير منفي، نزديك به صفر و مثبت است. در دوره اول (UWSPI 0)، خشكسالي هيدرولوژيكي حاكم است و درك شهروندان شهر تهران از كمبود آب كم است. اما در دوره سوم كه UWSPI 0 است، درك جامعه از كمبود آب بسيار بيشتر از خشكسالي هيدرولوژيكي است. اين بدان معناست كه خشكسالي هيدرولوژيكي پايداري تأمين آب مورد نياز شهر را تهديد مي‌كند. بنابراين براي مديريت خشكسالي نياز به راهكارهاي سختگيرانه است. همچنين، نتايج نشان داد كه عليرغم عدم تغيير در حجم ورودي به سدها، رشد سريع جمعيت تهران عامل اصلي درك كمبود آب در دوره اخير بوده است.