سنخ‌ شناسي فعاليت روحانيون شيعۀ ايراني در اينستاگرام

با ظهور رسانه‌هاي جمعي، مصرف رسانه‌ها تغيير بسياري كرده است. مخاطبان رسانه‌هاي جمعي، به‌ ويژه تماشاگران تلويزيون، پيش از وب2 مخاطبان منفعل محسوب مي‌شدند، اما با گسترش رسانه‌هاي اجتماعي، مخاطبان به كاربران رسانه تبديل شدند كه علاوه بر مصرف، محتواهايي را براي ديگر كاربران توليد و بارگذاري كردند. ارتباط نهاد دين و رسانه‌هاي اجتماعي، پيوند مهمي در عرصۀ ارتباطات ديني است. از طرفي، ارتباطات ديني در ايران، مانند ديگر انواع ارتباطات، با گسترش دسترسي به اينترنت، تلفن‌هاي هوشمند و رسانه‌هاي اجتماعي در دهۀ اخير تغيير و توسعه يافته است. براين‌اساس گسترش دسترسي كاربران به شبكه‌هاي اجتماعي، دسترسي روحانيون شيعه به اين رسانه‌ها را نيز افزايش داد. اين روحانيون علاوه بر توليد محتواي ديني، موضوعات غيرمذهبي را نيز براي جذب ديگر كاربران يا دنبال‌كنندگان ارائه داده‌اند. براين‌اساس سؤالات اين پژوهش عبارت‌‎اند از: 1. فراواني صفحات روحانيون شيعه در اينستاگرام چقدر است؟ 2. مضامين اصلي فرسته‌هاي روحانيون مطالعه‌شده چيست؟ 3. نسبت نمونه‌هاي مورد مطالعه با فعاليت اينستاگرامي چيست؟ 4. بازنمود ظاهري روحانيون از خود در اينستاگرام چگونه است؟ در اين پژوهش از مفاهيم «اقتصاد توجه» و «سلبريتي اينترنتي» نيز براي توصيف بازنمود روحانيون شيعۀ ايراني در اينستاگرام استفاده شده است.روش اين پژوهش، كمي است. به‌منظور درك فعاليت روحانيون شيعۀ ايراني در اينستاگرام، فعاليت 112 روحاني در دو بازۀ مناسبتي و غيرمناسبتي با روش تحليل كمي، مطالعه و تحليل شد.يافته‌ها نشان مي‌دهد روحانيون شيعه در دوره‌هاي زماني مناسبتي، مطالب بيشتري از بازۀ زماني غيرمناسبتي در اينستاگرام بارگذاري كرده‌اند. 82 روحاني در ايام مناسبتي و 69 روحاني در بازۀ غيرمناسبتي فعاليت اينستاگرامي داشتند. همچنين روحانيون مطالعه‌شده محتواهايي با مضمون ديني يا تركيبي از مضمون ديني با مضامين سياسي، فرهنگي، اجتماعي و... داشته‌اند.روحانيون مطالعه‌شده سعي كرده‌اند مسائل ديني و غيرمذهبي يا تلفيقي از مسائل ديني را همسو با مضامين سياسي، فرهنگي، اجتماعي و... منتشر كنند. آن‌ها ساختار نمايشي اينستاگرام را براي بازنمود خود و فعاليت‌هايشان پذيرفته‌اند. از اين‌رو سعي در برساخت هويتي فردگرا و بركنده از نهاد روحانيت شيعۀ ايران دارند كه به تضعيف رفتارهاي ساختارمند روحانيون منجر شده است