تبيين استراتژي ژئوپليتيكي ايران؛ خوانشي جغرافيايي از «منطقه خاكستري» و «محور مقاومت»

جنوب‌ غرب آسيا يكي از مهمترين مناطق ژئوپليتيكي از نظر رقابت‌هاي جهاني است. تشديد روزافزون رقابت‌هاي ژئوپليتيكي در اين منطقه موثر و راهبردي و اختلاف رخ‌داده ميان  ايران و كشورهاي منطقه بر سر چگونگي تامين امنيت در اين حوزه، تبديل به چالش بزرگي شده است. ايران در اين حوزه با در پيش گرفتن رويكرد «امنيت براي همه يا هيچكس» اقدام به كسب برتري در تزاحم ژئوپليتيكي خود با ايالات متحده كرده و از آنجا كه توان رويارويي مستقيم با ابرقدرتي چون آمريكا را ندارد، به اتخاذ رويكردي نو در استراتژي ژئوپليتيكي خود از سال 2003 و پس از جنگ عراق روي آورده است. اين پژوهش با بررسي خوانش‌هاي دو استراتژي «منطقه خاكستري» و «ژئوپليتيك مقاومت» در پي پاسخ به اين پرسش است كه ايران به چه شكل به دنبال تامين امنيت مطلوب خود در جنوب غرب آسيا است و با چه روش‌هايي مي‌تواند استراتژي ژئوپليتيكي خود را پياده سازي نمايد؟ نتايج اين پژوهش نشان مي‌دهد رقابت ژئوپليتيكي ايران در جنوب ‌غرب آسيا بويژه با ايالات متحده، به طراحي استراتژي ژئوپليتيكي خاصي منجر شده كه ايران آن را «محور مقاومت» مي‌خواند در حالي كه محافل علمي آمريكايي از آن با عنوان «منطقه خاكستري» ياد مي كنند. در اين استراتژي، ايران با تمركز بر پنج حوزه نظامي، سياسي، اقتصادي، اطلاعاتي- روايتي و فرهنگي (مذهبي) و با اتكا بر همكاري و پشتيباني از گروه‌هاي شبه‌نظامي غيردولتي در برخي كشورهاي منطقه، مي كوشد تا اهداف امنيتي خود را محقق سازد.