امكان‌سنجي استفاده از قاعده لاضرر در تحليل پديده‌ دوپينگ

دوپينگ در اشكال متنوع خود، يكي از چالش‌هاي نوآمد در زيست اجتماعي بشر مدرن است و از زاويه‌ديدهاي ميان‌رشته‌اي و چندرشته‌اي گوناگون نظير پزشكي ورزش، اخلاق اجتماعي، حقوق پزشكي، حقوق ورزش، فقه اجتماعي و حقوق جزا قابل‌بررسي است. جايگاه فقهي اين مسئلۀ پيچيده نيز از منظرهاي گوناگون مفهومي، موضوع‌شناسانه و هنجاري قابل‌بررسي است. اين نوشتار، نخست با تمركز بر چند تعريف، به‌ويژه تعريف كميسيون پزشكي كميته بين‌المللي دوپينگ، به بحث پيرامون چيستي دوپينگ پرداخته و سپس مصاديق شايع آن‌ كه ازنظر فقهي قابل‌بحث است، توجه مي‌ورزد. نگارندگان اين مقاله مي‌كوشند با استفاده از يك طراحي و مفهوم‌كاوي جديد، با تمركز بر يك آسيب موجود در دوپينگ («ضرر»)، پرسش‌هاي جديدي طراحي كنند كه فهم فقهي حقوقي مسئله دوپينگ را نظام‌مند و روشن سازد. اين پژوهش با تمركز بر ماهيت آسيب‌زاي دوپينگ، در پي پاسخ به اين پرسش است كه چگونه بر پايه منابع و دلايل فقهي همچون آيات قرآن دربارۀ ضرر و نيز با توجه به ‌قاعدۀ لا ضرر مي‌توان حكم تكليفي آن را كشف كرد.     روش اين تحقيق، همان روش تحليلي مفهومي است كه فقيهان، حقوق‌دانان و فيلسوفان حقوق در دانش‌هايي همچون فقه، اصول و فلسفۀ حقوق، قرن‌ها به كار مي‌بسته‌اند. در اين روش، وضوح، دقت و آشكاري مفاهيم و مسائل، نقشي اساسي و انكار‌ناپذير دارد و ازاين‌روست كه فقيه يا حقوق‌دان براي كشف ماهيت مسئله و پاسخ آن، در حد وسع و امكان مي‌كوشد از ابزارهاي تحليل، تجزيه و خُردسازي ايده‌ها و افكار بهره بگيرد. به‌كارگيري اين روش، در نوشتار پيشِ رو، با استفاده از منابع متني و كتابخانه‌اي موجود، عمدتاً منابع فقهي شيعه و منابع مرتبط با حقوق ورزش، گره خورده است.