هم‌ افزايي نهادي و سرمايه اجتماعي؛ نقش هم ‌افزايي نهادي در مديريت منطقه كلان ‌شهري تهران

هم‏افزايي نهادي به مثابه‌ بذر سياست ‏هاي مشاركتي و مقوّم سرمايه‌ اجتماعي در مناطق كلان‌شهري شناخته مي‌شود كه در كنار اعتماد اجتماعي و قواعد نهادي مي‏تواند محصول پربار مشاركت نهادمند و مديريت شايسته را به ارمغان بياورد. اما مسئله‌ اساسي در اين حوزه شناخت ظرفيت‌هاي دروني و بروني نهادها در ارتقاي هم‌افزايي‌ها است. در همين زمينه پژوهش حاضر با هدف سنجش ظرفيت هم‌افزايي نهادي در مديريت منطقه‌ كلان‌شهري تهران اقدام به بررسي و تحليل ظرفيت‌هاي هم‌افزايي درون‌نهادي و ميان‌نهادي كرده است. اين پژوهش بنا بر ماهيت مسئله‌ مورد بررسي در رده‌ پژوهش‌هاي كاربردي قرار مي‌گيرد كه با استفاده از روش‌هاي پيمايشي انجام شده است. جامعه‌ آماري پژوهش همه‌ نهادهايي است كه در محدوده‌ منطقه‌ كلان‌شهري به عنوان يكي از كنشگران اثرگذار در منطقه‌ كلان‌شهري فعال هستند. حجم نمونه نيز با فرمول كوكران 400 نمونه برآورد و با استفاده از روش سهميه‏اي تعيين شد. پس از گردآوري  داده‌هاي پژوهش با استفاده از ابزار پرسشنامه، از آزمون‌هاي T-test، تحليل واريانس يك‌طرفه و F به منظور تحليل داده‌ها استفاده شده است . نتايج نشان مي‌دهد شاخص سرمايه و ظرفيت انساني با توجه به سطح اطمينان 95 درصد در نهادهاي دولتي (6.132)، عمومي (3.728)، مردمي (28.780)، و خصوصي (33.679) اختلاف معناداري با ميانگين دارد و ظرفيت هم‌افزايي درون‌نهادي و هم‌افزايي ميان‌نهادي در منطقه‌ كلان‌شهري تهران ميان نهادهاي مردمي و خصوصي نسبت به نهادهاي دولتي و عمومي بيشتر است. بنابراين تمركز بر ظرفيت‌هايِ بيشترِ نهادهاي خصوصي و مردمي جهت بهره‌برداري از آن‌ها و اصلاح ساختار قدرت موجود در منطقه‌ كلان‌شهري تهران با تأكيد بر ظرفيت‌سازي بيشتر در نهادهاي دولتي و عمومي اهميت بيشتري پيدا مي‌كند. توسعۀ ظرفيت‌هاي مثبت نهادي، تمركززدايي قدرت ذي‌نفعان كليدي شهري به نفع نهادهاي داراي ظرفيت بيشتر، طراحي فضاي گفت‌وگو و برنامه‌ يكپارچه ميان نهادها، و نهادسازي منطقه‌ كلان‌شهري تهران مي‏تواند گام‌هاي نخستين حل بخش زيادي از مشكلات مناطق كلان‏شهري، كه به واسطه‌ تفرّق‏ها و تقابل‌ هاي نهادي ايجاد شده، باشد.