نقدي بر كتابِ شرح و تحليل عِقدالعُلي للموقف الاعلي از مريم ايرانمنش

عقدالعلي يكي از ويژه‌ترين متون نثر فارسي است كه مشحون به لغات، اصطلاحات، اشعار و امثال فارسي و عربي است. اين ويژگيها سبب شده است تا عقدالعلي نيازمند شرحي جامع باشد. مريم ايرانمنش اين كتاب را شرح و تحليل كرده است. اين شرح در موارد متعددي نارسايي‌ها و ايرادات اساسي دارد. در اين نوشتار، اين اشكالات به شش گروهِ اشكالات واژگاني بخش فارسي و عربي، خطاهاي صرفي، ايرادات نحوي، ابهام و نارسايي‌هاي ترجمۀ اشعار عربي و عدم ذكر گويندگان اشعار تقسيم‌بندي شده است. كوشيده‌ايم با مراجعه به ديوانهاي شاعران و كتابهاي مرجع و فرهنگهاي معتبر فارسي و عربي نشان دهيم كه چگونه در هركدام از اين موارد شارح به خطا رفته و سرچشمۀ اين خطا چه بوده است. خطاهاي واژگاني شارح، ناشي از مراجعه نكردن به لغتنامه‌هاي معتبر فارسي و عربي، اشكالات صرفي و نحوي وي اغلب حاصل تشخيص ندادن نقش نحوي واژگان و عبارات، ‌تشخيص ندادن زمان، ريشه و صيغۀ افعال بوده و نارسايي‌ها و ابهام، ناشي از مراجعه نكردن به ديوان شاعر، كتابهاي مرجع و فرهنگهاي معتبر است. در هر مورد، پس از ذكر اشكال متن، توضيحات شارح را آورده‌ايم و پس از نقد و بررسي اين توضيحات و نشان دادن خطاها و اشكالاتش، شرح و توضيح پيشنهاديمان را از متن ارائه كرده‌ايم. كوشيده‌ايم توضيحات از اين لغزشها عاري باشد و رساتر و دقيقتر.