نقش متغيرهاي جغرافيايي منطقه از نظر كرامت انساني در برنامه‌ريزي شهري (نمونه مطالعاتي، محله‌ حكيميه و محله خيابان ايران در شهر تهران)

محلات قديمي و سنتي ايران با نوسازي‌هاي بي ‌برنامه و تقليدي و بدون توجه به توانمندسازي آنان در طرح‌هاي فرادست برخي كيفيات خود را از دست داده‌اند. بسياري از اين محلات از هسته‌هاي اوليه شكل‌گيري شهرها در طول تاريخ بوده‌اند اما امروزه به نظر مي‌رسد مي‌توان شاهد تنزل معيارهاي كرامت انساني در محلات و به دنبال آن بروز مشكلات در آن‌ها داد. اين پژوهش با بررسي يك نمونه محله‌ي قديمي و يك نمونه محله‌ي نوساز به‌دنبال آن است كه بتواند به اين پرسش‌ها پاسخ دهد كه متغيرهاي جغرافيايي منطقه از نظر كرامت انساني در برنامه‌ريزي شهري چه نقشي دارند و آيا برنامه‌ريزي‌ نوسازي محلات در تحقق حفظ و ارتقاء معيارهاي اين مهم نسبت محلات قديمي در حفظ موفق باشند؟ با توجه به موضوع و هدف، اين پژوهش توسعه‌اي بوده و روش تحقيق آن تطبيقي است. جهت تدوين چارچوب نظري از روش اسنادي استفاده شده است. بدين منظور، ابتدا معيارهاي كرامت انساني با استناد به آثار انديشمندان مسلمان و غيرمسلمان تبيين مي‌گردد. سپس جهت سنجش هر يك از متغيرها، تعدادي گويه و سوال تدوين شده كه پرسشنامه‌اي نيمه ساخت‌يافته تشكيل مي‌دهند. پس از تأييد روايي و پايايي، اين پرسش‌نامه در دو محله به صورت تطبيقي سنجيده مي‌شود. نتايج حاصل از اين پژوهش نشان مي‌دهد؛ محله جديد حكيميه كه بر اساس الگوي ساخت و ساز معاصر نوسازي شده است به اعتلاي هيچ يك از اين معيارها منجر نشده است و معيارهاي كرامت انساني در محله سنتي و قديمي خيابان ايران بيشتر از محله نوساز حكيميه محقق شده است.