تحليل و بررسي تطبيقي انسان‌شناسي در آراء مولوي و ابن‌عربي

در عرفان اسلامي، شناخت انسان از اركان مهم دستيابي به معرفت حقيقي به شمار مي‌رود و به همين دليل توجه به ديدگاه‌هاي انسان‌شناختي عرفا در تبيين مباني و اصول بينش عرفاني آنان داراي اهمّيت بسياري است. ما در اين پژوهش، مولوي و ابن‌عربي را به‌عنوان نمايندگان سنّت اول و دوم عرفاني در نظرگرفته‌ايم؛ مولوي به‌عنوان عارف بزرگ سنّت اول كه وسيع‌ترين مجال را براي طرح ديدگاه‌هاي اين سنّت در حوزۀ انسان‌شناسي فراهم كرده‌است و محيي الدين ابن‌عربي به‌عنوان چهرۀ برجستۀ سنّت دوم عرفاني كه آرا و انديشه‌هاي عرفاني وي، الهام‌بخش بسياري از بزرگان عرفان و ادب اسلامي بوده‌است. مقالۀ حاضر، از طريق مقايسه و تطبيق ديدگاه‌هاي مولوي و ابن‌عربي دربارۀ كليّات مباني انسان‌شناسي، بررسي مراتب انسان و تبيين ويژگي‌هاي انسان‌هاي كمال يافته، به اين پرسش پاسخ مي‌دهد كه آيا نظام فكري و مباني عرفاني اين دو عارف پرآوازه، متفاوت از يكديگر‌اند.