استعاره مفهومي شناخت در گلشن راز

عرفان شيوه اي عملي و فردي براي شناخت است كه در انتخاب مسير و ابزار، دل را برگزيده است تا از راه دل به دريافتي شخصي برسد، از اين رو، شناخت مهمترين اصطلاح در نزد عرفاست كه به تعداد دلها، راه هايي پيش پاي سالكان و مريدان براي رسيدن به آن، نهاده شده است. در متون تعليمي- عرفاني، كه هدف آن ها انتقال تجربيات شخصي است، ديدگاه هاي مختلفي وجود دارد. براي نزديك نمودن اين مفهوم انتزاعي و پرابهام، گلشن راز شيخ محمود شبستري، منبع خوبي است كه در آن نويسنده، دريافت شخصي خود را دربارۀ شناخت، با ابزار زبان بيان داشته است. از سويي ديگر، علاوه بر استعارات ادبي، استعاره مفهومي را نيز مي توان راهي براي دريافت شيوه شناختي افراد يافت. نظريه استعاره مفهومي كاركرد استعاره را از ابزاري براي هنر، به ابزاري براي بيان انديشه ها سوق مي دهد كه خط و سير فكري گوينده را نشان مي دهد. . اين پژوهش كه مبتني بر مطالعه اشعار گلشن راز و گزينش شواهد شعري است، به شيوه توصيفي و تحليلي به بررسي كلان تصوير و استعاره كانوني شناخت، سفر است ، پرداخته و پس از استخراج گزاره ها و تصاوير فرعي، به مسير شناخت ذهني وي كه استفاده از استعاره هاي هستي شناسي به صورت عمده و استعاره هاي جهتي در خرده استعارات است، دست يافته است.