تجزيہ و تحليل شرح اسكندر نامہ نظامي گنجوي

داستان پردازي منظوم در قرن ششم هجري با ظهور الياس بن يوسف نظامي به اوج درخشش خود رسيد. اسكندرنامه يكي از داستان هاي منظوم نظامي و روايت بخشي از زندگي اين چهرۀ تاريخي است. پس از فردوسي، نظامي گنجوي دومين شاعري است كه داستان اسكندر را منظوم كرد. او ظاهراً براي نخستين بار از داستان هاي شايع دربارۀ اسكندر منظومه اي مستقل سرود و اين سنّتي شد كه پس از او سرمشق شماري از شعراي فارسي و ترك زبان گرديد. اسكندرنامۀ نظامي آخرين تلاش شاعر در جستجوي يك مدينۀ فاضله بود كه او را به قلمرو دنياي باستان كشانيد و اين مدينه فاضله بر پايۀ برابري، آزادي و برادري بنيان يافته بود. زبان اين اثر روان است و از نظر ادبي جايگاه برجسته اي دارد. شخصي ادب دوست به نام محمد نصير ابن سلطان سفياني به شرح اسكندرنامه پرداخته است. اين اثر ارزش هاي فراواني دارد، از جمله اينكه اين اثر مشتمل بر نام افراد، كتابها و اشعار فراواني است كه آن را غني و پُربار كرده است. از اين اثر يك نسخه شناسايي شد كه در سال 1264 هجري كتابت شده است. تك نسخہ اين اثر مھم به شمارۀ Pe-II 3L در كتابخانه مركزي دانشگاہ پنجاب در لاھور، پاكستان نگهداري مي شود. نسخه يكصد و شصت و دو (162) برگ دارد. هر برگ بيست و چهار (24) سطر دارد كه به خط ريز نوشته شده است. برگه ها فاقد جدول كشي و تذهيب هستند. عناوين شنگرف هستند. در بالاي ابيات و مصاريع شرح شده خطي شنگرف كشيده شده است. شارح در آغاز اثر خود را معرفي كرده است: «محمد نصير ابن سلطان سفياني» (گ: 1پ). در انجامه نيز تعريف دقيق تري آمده است.