تحليل ارتباطات انساني در سوره انفال مبتني بر نظريه استخلاف

قرآن از قوانين الزام آوري سخن گفته است كه از آنها به سُنن تعبير كرده كه درعلوم اجتماعي به آن سنت هاي اجتماعي گفته ميشود. بر اساس ديدگاه اجتماعي شهيد صدر، سه عنصر طبيعت، انسان و رابطه آنها، جامعه را تشكيل ميدهند كه از اين رابطه بر اساس مباني قرآني شهيد صدر، به استخلاف تعبير شده است.مسئله اين پژوهش فهم چگونگي نوع رابطه انسان با ديگر انسانها بر اساس نظريه استخلاف در آيات مرتبط در سوره انفال است كه با روش توصيفي-تحليلي و با هدف كشف نوع ارتباط انسان با ديگر انسانها بر اساس آيات سوره انفال بوده است تا مدل ارتباطات انساني در جامعه انساني و بر اساس نظريه استخلاف شناسايي شود. اين مسئله با توجه با آيات سوره انفال، قابل تقسيم به ارتباطات درسطح جامعه خرد )نظام خانواده( و سطح كلان مي شود. درمجموع يافته هاي اين مقاله نوع ارتباط با فرزند و اصلاح ذات البين به عنوان مصداق اتم ارتباطات خانوادگي را در سطح خرد و انفاق به مردم، تأليف قلوب و صلح در سطح كلان مورد بررسي قرار داده است. ارتباط انسان با ديگر انسانها در سطح خرد يا ارتباطات درون خانوادگي به عنوان كوچكترين واحد اجتماعي، بايد با توجه به اين نكته باشد كه فرزند و همسر انسان، ممكن است وسيله آزمايش او باشد ورابطه انسان با آنها، بايد بر مبناي استخلاف )شايستگي زن و فرزند براي پذيرفتن مقام خلافت الهي ( به صورت بالفعل باشد. كمك و دستگيري از ديگران، تأليف قلوب و صلح ازجمله موارد براي افزايش سطح همبستگي اجتماعي براي ارتباطات انسان با انسان هاي ديگر در سطح كلان است. ارتباطاتي كه همگي بايد بر مبناي نظريه استخلاف و بر پايه محبت به همه انسان ها براي ايجاد آمادگي در آن ها براي رسيدن به مقصود خلقت يعني دستيابي به مقام خلافت و جايگزيني خداوند متعال در زمين ايجاد گردد.