تحليل مباني قرآنيِ فضائل و رذائل اخلاق اجتماعي در دعاي مكارم اخلاق صحيفه سجاديه

فضائل اخلاقي، صفات پسنديده اي است كه با رسوخ در ضمير و باطن انسان، موجب استحكام رابطه بنده با خداوند متعال شده و كمال و سعادت نهايي را براي فرد درپي دارد. رذايل اخلاقي نيز صفات نكوهيده اي است كه با رسوخ در ضمير و باطن انسان، سبب دوري بشر از مسير الهي و درنهايت عذاب اخروي را براي وي در پي دارد. امام سجاد )ع( در دعاي بيستم صحيفه سجاديه كه به دعاي مكارم اخلاق شهرت دارد، با توجه به شرايط سياسي، اجتماعي و فرهنگي زمانه خود به صورت مستقيم وغيرمستقيم به بيان آموزه ها و معارف قرآني اهتمام ورزيده، با بهرهمندي از معارف ومستندات قرآن كريم مهمترين فضائل و رذايل اخلاق اجتماعي را ارائه فرموده است.اين پژوهش درصدد دستيابي به اين هدف است كه فضائل و رذايل اخلاق اجتماعي دعاي مكارم اخلاق صحيفه سجاديه بر اساس چه مستنداتي از قرآن كريم مطرح شده است؟ بررسي توصيفي تحليلي اين مسئله گوياي آن است كه اين امام همام مهمترين فضائل اخلاق اجتماعي را همچون: حسن معاشرت، خيرخواه و ناصح بودن، خدمت به خلق، مسئوليت پذيري، برگزيدن الگويي شايسته، حفظ كرامت انساني، و... در قالب دعا و نيايش به درگاه الهي بيان داشته است. كسب اين فضائل به صورت ملكه درانسان موجب مي شود، از رذايل اخلاقي چون: عيب جويي، سبّ، فخر، طمع، حسد،اسراف، سوءظن، مكر، و... دوري جسته و در اجتماع و ارتباط با ديگران، از آسيبهاياجتماعي دوري كرده و ضمن ايجاد محيط و جامعه ا ي آرام و پاك، سعادت غايي را نيزبراي خود و ديگران به دنبال آورد.