كاربست نظريه دريافت بر تحليل مفهوم جنگ در رمان «هرس»

«نظريه دريافت يا پذيرش» بر نقش پراهميّت خواننده در درك اثر و تحليل آن تأكيد مي ورزد. ولفگانگ آيزر، از پايه‌گذاران تئوري دريافت، متن را داراي دو قطب «هنري» و «زيبايي شناسانه» دانسته و از خواننده با عنوان آفرينشگر معناي جديدِ متن ياد مي كند. متون مربوط به حوزه‌ ادبيّات جنگ در ادبيات معاصر فارسي همواره مخاطبان خود را داشته اند؛ با وجود اين، رمان «هرس» از نسيم مرعشي، با بهره جستن از درون مايه و ساختاري متفاوت، موفق شده نگاهي جديد و انتقادي به پديده‌ جنگ داشته باشد. مقاله حاضر، با بهره جستن از آراي آيزر، در زمينه‌ زيبايي شناسي دريافت اثر، در ابتدا به بررسي قطب هاي دوگانه‌ متن پرداخته، سپس به عناصري كه توانسته اند دريافت متفاوتي را از جنگ ارائه دهند، اشاره مي‎كند و در نهايت، به نقش كليدي خواننده در فرآيند توليد معناي جديد و خوانش خلأهاي متن مي پردازد. يافته‎هاي پژوهش نشان مي‎دهد كه رمان هرس با بهره جستن از شيوه هاي خلاق و نوين داستان نويسي و درهم شكستن كليشه هاي مربوط به مفهوم جنگ، توانسته است افق انتظار خواننده‌ ايراني را در ارتباط با اين مفهوم و پيامدهاي انساني آن تغيير داده و پاسخ گوي ذهن پرسشگر خواننده‌ معاصر باشد.