تحليل مضمون نظريه پيشرفت در انديشه آيت ‌الله خامنه‌اي زيد عزه و مرزهاي آن با نظريه ‌هاي توسعه

امروزه توسعه ‌يافتگي يك از اهداف و آرمان هاي اصلي جوامع بشري شده است كه تقريباً اغلب سياست ها، ساختارها و برنامه هاي كشورهاي مختلف را تحت تأثير خود قرار داده است. اين در حالي است كه از سويي بحران معنا در جوامع توسعه‌يافته و بحران ساختار در جوامع توسعه‌نيافته، مسئله اي جدي و پيچيده اي است كه منجر به بي تعادلي در پيوستار توسعه شده است. درحالي كه كشورهاي توسعه‌يافته از حيث روابط فرهنگي و هويتي دروني در چنبره منفعت مداري گروهي و فراتر از آن از حيث روابط بيروني با جوامع مختلف انساني در چنبره منفعت مداري ملي بدون توجه به شرايط و نياز كشورهاي ديگر گرفتار شده اند و بحران معنا را به تمام جوامع انساني پمپاژ مي كنند، كشورهاي توسعه‌نيافته و درحال‌توسعه تمام ساختارهاي اجتماعي خود را براي پرتاب شدگي به سطحي فراتر از توسعه، دستخوش تغييرهاي پي درپي مي كنند و در هزارتوي نظريه   ها، الگوها و برنامه هاي توسعه خود را گرفتار مي كنند. ناظر به اين مهم، مقاله حاضر مكاتب گوناگون توسعه در جهان را بررسي كرده و به‌دنبال آن با ارائه مباني پيشرفت در انديشه رهبر معظم انقلاب اسلامي ايران آيت‌الله خامنه‌اي، سعي شده است مؤلفه هاي اين مكتب جديد با مكاتب موجود در جهان مقايسه شود. لذا با تكيه بر روش كتابخانه‌اي الگوهاي رايج توسعه در غرب به‌همراه مدل‌هاي نوظهور توسعه و همچنين مباني و مؤلفه‌هاي توسعه در منظومه فكري انديشمندان مسلمان و رهبر انقلاب آيت‌الله خامنه‌اي استخراج شده و در راستاي تبيين و استخراج شبكه مضامين مباني پيشرفت در هندسه ذهني رهبر انقلاب، بيانات و مكتوبات ايشان در دو حوزه مباني و راهبردهاي عمل‌گرايانه پيشرفت با روش تحليل مضمون تجزيه‌وتحليل شده و درنهايت در يك جدول مطالعه تطبيقي با مكاتب ديگر توسعه مقايسه شده است. مكتب پيشرفت آيت‌الله خامنه‌اي به‌طور عام داراي شش مؤلفه محوري مي‌باشد: شريعت ‌محور و تعالي ‌محور، مناسبات اجتماعي كارآمد و كرامت‌محور: در حوزه قضا، سلامت، ارتباطات و...، متكي بر حضور دولت ـ ملت، بومي، انديشه بنياد، داراي مباني فرهنگي ـ اقتصادي.