تجدد و چرخش گفتماني سياست ‌گذاري فرهنگي ايران در دوران قاجار و پهلوي

مسئله اصلي پژوهش حاضر تأثير تجدّد در ساختار سياست ‌گذاري فرهنگي ايران است. براي پاسخ به اين سؤال به آغاز ورود تجدّد به ايران در دوره قاجار پرداخته و آثار آن در سياست ‌گذاري فرهنگي دوران قاجار و پهلوي بررسي مي‌شود. روشنفكران ايران با تعلق‌خاطر به جهان نوين، ايران را عقب‌افتاده از قافله تمدن پنداشته و دولت را مأمور ايجاد بخش فرهنگ براي تربيتِ فرنگي‌مآب مردم مي‌دانستند. برهمين‌اساس، اجماع روشنفكران و شاهان ايران موجب تغييرهاي تدريجي در ساختار سياست‌گذاري فرهنگي ايران مي‌گردد. در اين پژوهش دوگونه آرماني از سياست‌گذاري فرهنگي براي دو دوره ايران پيشانوين و ايران نوين معرفي‌شده كه به‌صورت گفتماني صورت‌بندي شده‌اند. گفتمان سياست‌گذاري فرهنگيِ بومي حول دال مركزي «استمرار سنت» شكل گرفته و با محوريت نهادهاي مردمي عمل مي‌كند. درحالي‌كه گفتمان سياست‌گذاري فرهنگي دولتي حول دال مركزي «هم‌شكلي با غرب» شكل‌گرفته و با محوريت سازمان‌هاي دولتي عمل مي‌كند. در اين پژوهش با روش كتابخانه‌اي ـ اسنادي داده‌هاي تاريخي جمع‌آوري مي‌شود، سپس با استفاده از گونه‌شناسي نوع آرماني، دو گونه از سياست فرهنگي مورد اشاره قرارگرفته و ارتباط و پيوستگي دروني آنها با روش مفصل ‌بندي ترسيم مي‌شود.