بررسي تحليلي علم غيب غيرپيامبران در ميان اماميه و ديگر مذاهب اسلامي

همه متكلمان اسلامي در اينكه علم غيب ذاتي از آنِ خداوند است اتفاق نظر دارند، اما درباره علم غيب بشر، اعم از پيامبران و غيرپيامبران، اختلاف نظر بسيار وجود دارد. اكثر متكلمان علم غيب پيامبران را پذيرفته‌اند اما درباره علم غيب غيرپيامبران اختلاف نظر فراوان است. چنانچه برخي همچون معتزله و ماتريديه معتقدند غير از خداوند فقط پيامبران علم غيب دارند؛ اشاعره، ابن‌تيميه از سلفيه و اسماعيليه معتقدند علاوه بر پيامبران، غيرپيامبران هم مي‌توانند علم غيب داشته باشند؛ اماميه نيز علم غيب پيامبران را حتمي دانسته و درباره غيرپيامبران معتقدند اولياي الاهي، به‌خصوص ائمه اطهار (ع) نيز علم غيب دارند. با اين حال برخي از آنان گستره اين علم را مقيد و برخي مطلق مي‌دانند. در اين پژوهش ابتدا علم غيب را با استناد به قرآن كريم بررسي مي‌كنيم و در ادامه نمونه‌اي از ديدگاه متفكران هر يك از مذاهب اسلامي را ذكر، و ادله‌شان را تحليل و ارزيابي مي‌كنيم و نشان مي‌دهيم ديدگاه مذاهب اسلامي غير از اماميه با اشكالات متعددي روبه‌رو است و در مقابل نظر اماميه با استناد به دلايل متقن نقلي و عقلي اثبات‌پذير است.