آتش‌سوزي‌ها در توده‌هاي جنگل‌كاري تنك‌شده و تنك‌نشده در شمال ايران

در جنگل‌كاري‌هاي پهن‌برگ و سوزني‌برگ، تيمارهاي جنگل شناسي براي افزايش تاب‌آوري از طريق بهبود تنوع ساختاري و كلاسه سني در شمال ايران، اعمال شده است. اين تيمارها شامل دست‌كاري‌هاي مكانيكي مانند تنك‌كردن بود كه با تيمارهاي كاهش ماده سوختني سطحي مانند سوزاندن تجويزي همراه نبود. هدف از اين مطالعه تجزيه‌وتحليل چگونگي اثر تنك‌كردن جنگل شناسي در سطح توده بر رفتار آتش در مقياس سيماي سرزمين است. از سيستم مدل‌سازي آتش FlamMap با الگوريتم حداقل زمان حركت (MTT) براي شبيه‌سازي اثر تنك‌كردن بر رشد آتش بر اساس الگوهاي مكاني و زماني احتراق تاريخي و شرايط آب‌وهوا و رطوبت ماده سوختني مرتبط در سيماي سرزمين جنگل سياهكل استفاده شد. شبيه سازي ها تحت دو سناريو مختلف رطوبت ماده سوختني انجام شد: 1) رطوبت ماده سوختني ثابت با تنك‌كردن توده ها و 2) رطوبت ماده سوختني كاهش يافته با همان درجه تنك‌كردن. نتايج نشان داد كه تنك‌كردن به تنهايي مي تواند تا حدودي در كاهش شدت آتش مؤثر باشد، به‌نحوي‌كه سهم سيماي سرزمين با مقادير كم احتمال سوختن، طول شعله شرطي و اندازه آتش، افزايش يافت. اين روند در مقادير زيادتر اين مؤلفه‌ها يكسان نبود. اگرچه رطوبت ماده سوختني ريز در توده هاي تنك شده كمتر از توده هاي تنك نشده بود، اين تفاوت رطوبت ماده سوختني ناشي از تنك‌كردن توده بر رفتار آتش در سطح سيماي سرزمين تأثير مهمي نداشت. يافته‌هاي اين مطالعه براي ارزيابي اثربخشي كاهش ماده سوختني ناشي از تنك‌كردن (بدون آتش تجويزي) مي‌تواند از طريق مديريت بهتر آتش و ماده سوختني و ساير اهداف استفاده از زمين در مناطق مستعد آتش‌سوزي موردتوجه قرار گيرد.