بررسي دامنه شبانه‌روزي دما در ايران با استفاده از مجموعه داده AgERA5

اين پژوهش با هدف بررسي دماي شبانه‌روزي در ايران انجام شده است. براي اين منظور كمينه و بيشينه دما طي دوره آماري 40 ساله (2020-1981) با استفاده از برونداد مجموعه داده AgERA5 بررسي و سپس دامنه شبانه روزي دما (DTR) محاسبه گرديد. جهت درستي سنجي مجموعه داده AgERA5 از داده هاي 56 ايستگاه هواشناسي همديد و سنجه هاي آماري RMSE و R^2 و براي بررسي متوسط روند از آزمون Theil-Sen استفاده گرديد. نتايج درستي سنجي دماي كمينه و بيشينه نشان داد كه مجموعه داده AgERA5 از دقت بالايي براي برآورد دما برخوردار است و روند ماهانه دماي كمينه و بيشينه در ايران افزايشي است. روند افزايش دما در طول زمان ثابت نبوده و در ماه هاي مختلف متفاوت است. بااين‌حال روند افزايشي دما طي ماه هاي مختلف سال براي دو متغير دماي كمينه و دماي بيشينه هماهنگ است. در تمامي ماه ها، بيشينه روند افزايشي دما در فصل زمستان و ماه مارس مشاهده مي شود. شاخص DTR در ايران حداقل 0/48 و حداكثر 16/6 درجه سلسيوس است كه به ترتيب در ماه هاي دسامبر و ژوئيه اتفاق مي افتد. بيشينه شاخص DTR در مناطق خشك داخلي و كمينه آن در مناطق شمالي و شمال غربي كشور رخ مي دهد. بيشينه روند افزايشي دماي كمينه و بيشينه در ماه مارس است كه به ترتيب 0/8 و 1/2 به ازاي هر دهه افزايش مي يابد. در مقابل بيشينه روند كاهشي دماي كمينه و بيشينه در ماه نوامبر است كه به ترتيب با 0/1- و 0/2- به ازاي هر دهه كاهش مي يابد