تحليل فضايي مهاجرت و خشك‌سالي در كشور با استفاده از تحليل لكه داغ و شاخص استاندارد بارش

مهاجرت از عوامل متعددي ناشي مي‌شود كه نقش هر يك از اين عوامل در نقاط مختلف جهان متفاوت مي‌باشد. يكي از اين عوامل خشك‌سالي است كه در مناطق خشك و نيمه‌خشك مي‌تواند تأثير بيشتري داشته باشد. در كنار اين واقعيت شناسايي نقاط كانوني مهاجرت نيز مي‌تواند بر سياست‌هاي اتخاذي مهاجرت مؤثر واقع شود. در مقاله پيش رو از شاخص استاندارد بارش براي پايش خشك‌سالي كشور در سه دهه اخير (95-1365) استفاده شد. ابتدا، با استفاده از فراواني رخداد ماه‌هاي خشك سال، گستره كشور در محيط سيستم اطلاعات جغرافيايي پهنه‌بندي گرديد. سپس وجود خودهمبستگي فضايي در داده‌ها با استفاده از شاخص جهاني موران مورد بررسي قرار گرفت. در ادامه تحليل لكه‌ داغ با استفاده از داده‌هاي ميزان خالص مهاجرت در كشور صورت گرفته و كانون‌هاي مهاجرتي شناسايي شد. يافته‌ها نشان داد كه الگوي مكاني فراواني رخداد ماه‌هاي خشك سال در طي سه دهه اخير عموماً از جنوب و جنوب شرقي كشور به سمت شمال و غرب كشور افزايشي است. همچنين مقادير شاخص موران براي ميزان خالص مهاجرت در دوره‌هاي مورد بررسي بين 0.17 تا 0.45 قرار داشت كه نشان از خوشه‌بندي در داده‌هاي مهاجرت است. تحليل لكه داغ نيز نشان داد كه كانون‌هاي مهاجرتي در كشور در مركز و غرب كشور قرار دارند. تطبيق كانون‌هاي مهاجرتي با الگوي رخداد ماه‌هاي خشك سال نشان مي‌دهد كه كانون‌هاي مهاجرتي اعم از مهاجرفرست و مهاجرپذير در نقاطي با فراواني رخداد ماه‌هاي خشك متوسط تا زياد قرار دارند كه اين امر بر شناسايي رابطه اين دو مؤثر بوده و آن را مي‌تواند پيچيده سازد.