شناخت تحليلي نسخه خطي مجالس تفسيري فضل بن محب نيشابوري

ابوالقاسم فضل بن محب نيشابوري شيخ، امام و واعظ سده ي پنجم هجري در نيشابور داراي آثاري چند بوده است كه از جمله اين آثار مجموعه مجالس وي است كه عموماً در فهارس نسخ خطي با عنوان مجالس يا مجالس تفسيري ياد شده است و تا كنون تصحيح نشده است. موضوع اين مقاله معرفي اين نسخه خطي و بررسي محتوايي آن است. معرفي مجالس تفسيري فضل بن محب كه به زبان فارسي نگاشته شده است از دو حيث رسم الخط و دستور تاريخي زبان فارسي و نيز تاريخ تفسير و روش هاي تفسيري حائز اهميت است. در اين پژوهش كه به روش توصيفي- تحليلي نگاشته شده است افزون بر معرفي مجالس تفسيري از حيث محتوا و روش شناسي، برخي ويژگي هاي زباني و ادبي آن نيز مورد مطالعه و بررسي قرار گرفته است. همچنين در اين مقاله از طريق مقايسه تطبيقي نسخه مجالس تفسيري فضل بن محب با نسخه هاي الفصول عبدالوهاب حنفي (اوايل قرن5)، لب اللباب راوندي (ق6) و زَهره‌ الرياض و نُزهه‌ القلوب المِراض از سليمان بن داود سقسيني كه اتفاقا همگي برخوردار از سبك و سياق يكساني هستند، رواج رويكرد واعظانه در بيان تفسير، اهميت رويكرد عرفاني و صوفيانه در تفاسير سده هاي چهارم تا ششم و نيز متأثر بودن جريان تفسير نويسي از انديشه و آثار كرّاميه دانسته گرديد.