ضرورت تصحيح تاريخ گيتي گشا و معرفي دست‌نويس‌هاي اثر

يكي از مهمترين منابع پژوهش در تاريخ زنديه، كتاب تاريخ گيتي‌گشا اثر ميرزا سيد محمد صادق موسوي اصفهاني متخلص به نامي (درگذشت 1204 ق)، شاعر خوش‌ذوق و نويسندۀ تواناي اين دوره مي‌باشد. اين اثر داراي دو ذيل است كه پس از درگذشت نويسنده توسط شاگردش ميرزا عبدالكريم بن عليرضا شريف شيرازي و پس از او محمدرضا شيرازي تكميل گرديده است. روي‌هم‌رفته اين اثر با احوال و اوصاف كريم خان زند آغاز و تا پايان كار لطفعلي خان زند (1209ق) را روايت مي‌نمايد. نخستين بار در سال 1317ش سعيد نفيسي تنها با بهره‌گيري از يك نسخه خطي متاخر و به اذعان خويش پرغلط و مخدوش گيتي‌گشا را بدون گزارش‌ اختلاف نسخ و با بازآفريني قريب به 25 صفحه از دست‌نويس اصلي، تصحيح نموده است. با بررسي‌هاي صورت گرفته و با مراجعه به فهارس اين مسئله روشن مي‌شود كه از اين اثر قريب به 37 دست‌نويس در كتابخانه‌هاي ايران و جهان موجود مي‌باشد و بسا دست‌نويس‌هايي كه بسيار به تاريخ تأليف گيتي‌گشا نزديك بوده و مصحح از آن‌ها بهره‌ نبرده است. بنابراين با دستياب شدن اين دست‌نويس‌ها اين ضرورت احساس مي‌شود كه اين اثر بااهميت و ارزشمند مجدد مورد تصحيح و مداقه قرار گيرد تا اثري منقح با تعليقات از آن ارائه گردد. در اين جستار ضمن اشاره به كاستي‌هاي تصحيح سعيد نفيسي به معرفي دست‌نوشت‌هاي موجود از اين اثر مي‌پردازيم.كليدواژگان: تاريخ گيتي‌گشا، محمدصادق نامي اصفهاني، زنديه، عبدالكريم شيرازي، محمدرضا شيرازي.