متن‌شناسي رسالۀ جامع‌الهدايه في علم الرمايه

رسالۀ جامع‌الهدايه في علم الرمايه نوشتۀ نظام‌الدين احمدبن‌محمد معروف به شجاع‌الدين درودباشي بيهقي است كه در سال 718 ه.ق. نوشته شده و موضوع آن فنون تيراندازي و كمانداري است كه در هفده فصل جداگانه ترتيب داده شده است. اين نسخه را نخستين بار محمدتقي دانش‌پژوه در 1342 در مجلۀ «فرهنگ ايران‌زمين» بدون تصحيح، ويرايش و پژوهش بر روي متن آن، براساس يك نسخه كه در اختيار داشته، به چاپ رسانده است؛ درحالي‌كه امروزه از اين رساله سيزده نسخه در كتابخانه‌هاي مختلف داخلي و خارجي ثبت شده است. از آنجا كه اين رساله از اهميتي تاريخي و محتوايي برخوردار است، نويسندگان برآنند تا با پژوهش در متن اين رساله، ضمن معرفي آن، ضرورت تصحيح و چاپ ويراستۀ اين رساله را بيان كنند.اين پژوهش با روش توصيفي-تحليلي و با استفاده از منابع موجود كتابخانه‌اي انجام گرفته است. با توجه به اينكه نويسندۀ اين رساله خود در تيراندازي تخصص داشته، محتواي رساله و نيز نوع و سبك كاربرد واژگان و اصطلاحات نظامي در آن قابل توجه است و ثبت آنها در فرهنگ‌هاي لغات براي غني بخشيدن به زبان فارسي در اين حوزه اهميتي دوچندان دارد. همچنين اين رساله از نظر موضوعي تكميل‌كنندۀ ديگر رساله‌ها در اين زمينه است كه راه را براي پژوهش‌هاي كامل‌تر در اين حوزه هموار مي‌سازد. صرف‌نظر از كاربرد پربسامد واژگان و اصطلاحات ويژۀ تيراندازي در آن، اين رساله عاري از ويژگي‌هاي سبكي برجسته و منحصربه‌فرد زباني است. همچنين نثر اين كتاب روان است كه در برخي از موارد به‌همراه ابياتي از شاعران برجستۀ ادب فارسي است.