تحليل جامعه‌شناختي مفهوم خود از ديدگاه حسين نصر در نسبت با جامعه‌شناسي كنش متقابل نمادين

ميان نظريه‌هاي كلان و خرد جامعه‌شناسي نوعي گسست معرفتي وجود دارد. برخي از اين نظريه‌ها اصالت را به ساختارهاي كلاني مانند جامعه و برخي آن را به افراد و مفاهيم خرد مانند رفتار و كنش مربوط مي‌دانند. براي اتصال اين دو سطح مفاهيمي مانند «خود» مي‌توانند كارگشا باشند. خود از مفاهيم اصلي مكتب كنش متقابل‌گرايي نمادين به‌شمار مي‌آيد كه در آراي انديشمندان اجتماعي مسلمان مانند حسين نصر نيز مدنظر قرار گرفته است. در اين پژوهش مقايسۀ اين دو دسته از نظريه‌پردازان صورت گرفته و اين مقوله بررسي شده است كه آيا نصر با رويكردي متفاوت قادر به اتصال سطح خرد و كلان است. اين پژوهش كيفي و از نوع اسنادي است و از منابع دسته اول و دسته دوم در آن استفاده شده است. با توجه به يافته‌هاي تحقيق، اين دو دسته از نظريه‌پردازان تفاوت هستي‌شناسي و معرفت‌شناسي با يكديگر دارند. كنش متقابل‌گرايان واقعيت را فراگردي اجتماعي مي‌دانند كه حاصل كنش متقابل افراد است، اما حسين نصر معتقد است واقعيت سلسله‌مراتبي عيني (وجود) دارد كه از سطح مادي تا ذات حق (خداوند) گسترده است. همچنين سلسله‌مراتبي ذهني (آگاهي) دارد كه مراتب مختلفي از جمله درك طبيعي انسان از خود، جهان خارجي و درنهايت آگاهي به خود مطلق را شامل مي‌شود. علاوه‌براين با توجه به يافته‌هاي پژوهش به‌نظر مي‌رسد نصر با رويكردي متفاوت به پيوند ميان سطوح خرد و كلان پرداخته است.