تجزيه عليت صفات كمي و گروه بندي لاين‌هاي بادمجان در نسل F4

مقدمه و هدف: علي‌رغم اهميت گياه بادمجان، مطالعات به‌نژادي كمي در رابطه با اين گياه در ايران صورت گرفته است. لذا مطالعات بيشتري را به‌ويژه در ارتباط با مقايسه لاين‌هاي جديد و نيز ژنوتيپ‌هاي بومي كشور مي‌طلبد. اين پژوهش با هدف ارزيابي روابط صفات و شناسايي اثرات مستقيم و غير مستقيم صفات كمي ‏موثر در عملكرد بادمجان با 40 لاين اصلاحي در نسل F4 انجام شد. مواد و روش ها: آزمايش در مزرعه پژوهشي دانشگاه علوم كشاورزي و منابع طبيعي ساري در فصل زراعي سال 1400 انجام شد. در اين مطالعه 40لاين اصلاحي در نسل F4 به‌همراه والدين آنها استفاده شد. صفات مختلفي از جمله ارتفاع بوته، تعداد ميوه، طول ميوه، وزن ميوه، قطر ميوه و عملكرد ميوه اندازه‌گيري شدند. تجزيه و تحليل داده‌ها از آمار توصيفي، همبستگي، تجزيه عليت و تجزيه خوشه‌اي استفاده گرديد. يافته ها: نتايج همبستگي نشان داد كه عملكرد ميوه با صفت وزن ميوه داراي بيشترين همبستگي مثبت و معني‌دار مي‌باشد. نتايج بدست آمده از تجزيه عليت نشان داد كه وزن ميوه و پس از آن صفت تعداد ميوه در بوته بيشترين اثر مستقيم را بر عملكرد ميوه داشتند. بزرگترين اثر غيرمستقيم وزن ميوه از طريق قطر ميوه بوده است. اين صفات مي‌توانند به‌عنوان شاخص انتخاب در برنامه‌هاي اصلاحي بادمجان براي بهبود عملكرد درنظر گرفته شوند. بر طبق نتايج تجزيه خوشه‌اي لاين‌هاي مورد مطالعه براساس صفات مورد مطالعه در سه گروه مختلف قرار گرفتند. نتيجه‌گيري: تجزيه خوشه‌اي وجود تنوع مناسبي را بين لاين‌هاي مورد مطالعه نشان داد و آنها را در سه گروه مجزا طبقه‌بندي نمود. وزن ميوه و تعداد ميوه بيشترين اثرات مستقيم را بر عملكرد ميوه در بادمجان دارا بودند و از اين دو صفت مي‌توان به  عنوان شاخص انتخاب براي بهبود عملكرد در برنامه‌هاي اصلاحي بادمجان در جمعيت‌هاي درحال تفكيك استفاده كرد.