بهبود صفات فيزيولوژيك، بيوشيميايي و ميزان كافئيك اسيد گياه علف ليمو (Cymbopogon) citratus تحت تنش شوري با تلقيح ميكوريزاي آربوسكولار

مقدمه و هدف: قارچ‌هاي ميكوريزاي آربوسكولار مي‌توانند تحمل به شوري و بهره‌وري گياهان را در خاك‌هاي شور- قليايي با استفاده از استراتژي‌هاي مختلف از جمله جذب عناصر غذايي، تنظيم اسمزي، شكل‌دهي خاك و غيره بهبود بخشند. بنابراين، استفاده از قارچ‌هاي ميكوريزاي آربوسكولار براي كاهش اثرات شوري مورد توجه واقع شده است. اين مطالعه با هدف بررسي اثر قارچ ميكوريزاي آربوسكولار بر صفات فيزيولوژيك، بيوشيميايي و ميزان كافئيك‌ اسيد گياه علف ليمو (Cymbopogon citratus) تحت تنش شوري انجام شد.مواد و روش‌ها: آزمايش به‎صورت فاكتوريل در قالب طرح كاملاً تصادفي در سه تكرار انجام شد. تيمارهاي آزمايشي شامل عامل اول قارچ‌هاي ميكوريزي آربوسكولار (تلقيح و عدم تلقيح قارچ) و عامل دوم تيمار شوري در چهار سطح (0، 50، 100 و 150 ميلي‌مولار) بود. صفات رنگيزه‌هاي فتوسنتزي، نشت يوني، پرولين، كربوهيدرات‌هاي محلول، فلاونوئيد، آنتوسيانين، پروتئين، آسكوربات پراكسيداز، ميزان يون‌هاي سديم و پتاسيم و تغييرات محتواي كافئيك اسيد علف ليمو مورد بررسي قرار گرفت.يافته‌ها: تلقيح گياه با قارچ آربوسكولار در سطوح شوري (150 ميلي‎مولار) ميزان نشت يوني را به ‌ميزان 34/14 درصد نسبت به شاهد كاهش داد. تلقيح گياه با قارچ آربوسكولار باعث بهبود كلروفيل a، كلروفيل b، كلروفيل كل و كاروتنوئيدها در مقايسه با عدم حضور آن در سطوح شوري (150 ميلي‌مولار) به‌ترتيب به‌ميزان 118/51، 82/35، 50/70 و 98/64 درصد شد. نتايج نشان داد كه گياهان علف ليمو در برابر تنش شوري (150 ميلي‌مولار) براي حفظ وضعيت خود ميزان پرولين، كربوهيدرات، فلاونوئيد، آنتوسيانين، پروتئين و آسكوربات پراكسيداز در تلقيح با قارچ آربوسكولار به‌ترتيب به‌ميزان 20/48، 94/94، 27/27، 30 و 17/39 درصد نسبت به شاهد (بدون تلقيح) افزايش داد. همچنين نتايج نشان داد كه تحت تنش شوري 150 ميلي‌مولار و حضور قارچ آربوسكولار ميزان پتاسيم 15/39 درصد نسبت به شاهد افزايش يافت؛ در حالي كه ميزان سديم در حضور اين قارچ نسبت به شاهد 8/46 درصد كاهش يافت. بررسي‌ها نشان داد كه درصد اسيد كافئيك در علف ليموي تلقيح شده با ميكوريزاي آربوسكولار نسبت به گياهان شاهد 0/686 درصد افزايش يافته است. نتيجه‌گيري: اين مطالعه استفاده بالقوه از فناوري ميكوريزا را به‌عنوان يك رويكرد بيوتكنولوژيك عملي براي افزايش رشد و افزايش توليد تركيبات فعال زيستي Cymbopogon citratus در خاك‌هاي متاثر از نمك پيشنهاد مي‌كند.