تأثير تلقيح باكتري محرك رشد(Enterobacter sp. S16-3) بر مشخصه‌هاي مورفو-فيزيولوژي كلزا تحت تنش خشكي

مقدمه و هدف: كلزا سومين منبع توليدكننده روغن خوراكي است، با اين حال، عملكرد آن به‎شدت تحت تأثير خشكي قرار دارد. به‎عنوان يك رويكرد كاهش‌دهنده آثار تنش، باكتري هاي محرك رشد (PGPBها) مورد توجه قرار گرفته اند كه از توانايي افزايش تحمل به تنش هاي غيرزيستي، تأمين عناصر غذايي گياه و سنتز تنظيم كننده هاي رشد گياه برخودار مي باشند. با توجه به تأثير مثبت PGPBها در بهبود رشد گياهان طي تنش خشكي، اين مطالعه با هدف بررسي تأثير باكتري محرك رشدsp. S16-3 Enterobacter بر خصوصيات كلزا تحت تنش خشكي انجام شد.مواد و روش ها: تأثير باكتري محرك رشدsp. S16-3 Enterobacter بر خصوصيات مورفوفيزيولوژيك كلزا رقم Okapi (متحمل به خشكي) تحت تنش خشكي به‌صورت آزمايش فاكتوريل برپايه طرح بلوك هاي كامل تصادفي در سه تكرار تحت شرايط گلخانه اي بررسي شد. تركيبات تيماري آزمايش شامل تيمار آبياري (آبياري عادي و تنش خشكي به شكل 60 درصد ظرفيت مزرعه اي) و تيمار باكتري‌ (sp. S16-3Enterobacter و شاهد) بودند. تيمار خشكي، چهار هفته پس از جوانه‌زني شروع شده و به‎مدت دو هفته اعمال شد و در ادامه ويژگي‌هاي مورفولوژيك، فيزيولوژيك و بيوشيميايي اندازه گيري شدند. يافته ها: تنش خشكي باعث كاهش طول ريشه (35 درصد)، وزن ساقه (27 درصد)، محتوي نسبي آب (32 درصد)، محتوي پروتئين (28 درصد)، فعاليت آنزيم SOD (69 درصد)، فعاليت آنزيم CAT (51 درصد)، كلروفيل (28 درصد)و كارتنوئيد (25 درصد) و همچنين افزايش نشت الكتروليت (42 درصد) و غلظت پرولين (30 درصد) شد. تيمار باكتريايي به نوبه خود باعث بهبود معني دار خصوصيات مورفولوژيك، فيزيولوژيك و بيوشيميايي كلزا در مقايسه با تنش خشكي شد به‌طوري‌كه با افزايش 24 درصدي در طول ريشه، 25 درصدي در وزن ساقه، 28 درصدي در محتوي نسبي آب، 21 درصدي در محتوي پروتئين، 22 درصدي در فعاليت آنزيم SOD، 29 درصدي در فعاليت آنزيم CAT و 26 درصدي كلروفيل و 23 درصدي كارتنوئيد و همچنين كاهش 23 درصدي در نشت الكتروليت و 18درصدي در غلظت پرولين همراه بود. نتيجه گيري: هرچند تنش خشكي داراي اثرات منفي معني داري بر مشخصه‎هاي مورفولوژيكي، بيوشيميايي و فيزولوژيكي كلزا بود؛ با اين حال، تيمار باكتريايي توانست اين اثرات منفي را تا حدود چشمگيري كاهش دهد. بنابراين، به نظر مي رسد كه تيمار باكتريايي. S16-3 Enterobacter sp، رويكرد كارآمدي در كاهش اثرات خشكي از طريق تعديل مثبت مشخصه‎هاي مورفو-فيزيولوژي كلزا باشد.