بررسي اثر محرك هاي نانوذره آهن و پوترسين بر برخي صفات عملكردي و فيزيولوژيكي در گياه كاملينا (Camelina Sativa)

مقدمه و هدف: محرك ها، تركيباتي هستند كه آغاز كننده پيام‌هايي براي سلول‌ها در جهت افزايش يا كاهش توليد متابوليت‌هاي ثانويه و پاسخ دفاعي گياه بوده و محرك هايي مانند پوترسين در تنظيم فرآيندهاي مختلف فيزيولوژيكي گياه نقش دارند. استفاده از نانو كودها منجر به افزايش كارايي استفاده از عناصر غذايي، مديريت صحيح مصرف كود و كاهش تعداد دفعات كاربرد كود مي شود. اين پژوهش به منظور بررسي تاثير نانوذره آهن و پوترسين به عنوان محرك هاي رشد گياهي بر عملكرد و اجزاي عملكرد گياه روغني-دارويي كاملينا انجام شد.مواد و روش‌ها: اين پژوهش با آزمايش فاكتوريل در قالب طرح بلوك هاي كامل تصادفي در سه تكرار در مزارع تحقيقاتي ايستگاه تحقيقات كشاورزي بايع كلا در شهرستان نكا در سال 1400 انجام گرفت. فاكتورهاي مورد مطالعه شامل نانوذره آهن در چهار غلظت صفر، 20، 40 و 60 ppm و پلي‌آمين پوترسين در چهار غلظت صفر، 0/5، 1 و 1/5 ميلي مولار بود.يافته‌ها: نتايج تجزيه واريانس صفات مختلف نشان داد اثر ساده نانوذره آهن و پوترسين بر تمام صفات مورد مطالعه در سطح احتمال 5 درصد معني دار بود. همچنين اثر متقابل نانو ذره آهن و پوترسين بر تمامي صفات مورد مطالعه در مرحله زايشي به جز پراكسيداز در سطح 5 درصد معني دار بوده و اين برهمكنش بر تمام صفات فيزيولوژيكي در مرحله رشد رويشي معني داري نبود.  بر اساس نتايج، مشاهده شد كه با استفاده از40 ppm نانوذره آهن و 5/1 ميلي مولار پوتريسين در مرحله رويشي ميزان فلاونوئيد (به ترتيب 21/871 و 21/389)، قند محلول (به ترتيب 116/643 و 105/453)، كاتالاز (به ترتيب 1/301 و 1/394) و پراكسيداز (به ترتيب 5/056 و 4/687) بيشترين مقدار بود. بيشترين ميزان فلاونوئيد (40/72)، قند محلول (139/27) و ارتفاع بوته (115/75) در تركيب تيماري 60 ppm آهن و 1 ميلي مولار پوترسين، بيشترين درصد روغن (41/76) و پروتئين (27/77) در تركيب تيماري 40 ppm آهن و 1/5 ميلي مولار پوترسين و بيشترين ميزان عملكرد دانه (210/27) و اجزاي مورفولوژيكي عملكرد در تركيب تيماري 40 ppm آهن و 1 ميلي مولار پوترسين مشاهده شد. نتيجه‌گيري: به طور كلي اثر متقابل 40 ppm نانوذره آهن و غلظت بالاي پوترسين بهترين نتايج را داشته و محلول پاشي نانوذره آهن و پوترسين از طريق جذب موثرتر عنصر غذايي كم مصرف و تقويت سيستم دفاعي گياه مي تواند موجب بهبود رشد، نمو و عملكرد محصول گياه دارويي-روغني كاملينا شود.