اثر سيستم‌هاي خاك‌ورزي، عناصر روي، آهن وگوگرد بر عملكرد گلرنگ (.Carthamus tinctorius L)

در سال زراعي 1400 1399 در مزرعه مركز تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي استان مركزي آزمايشي به منظور بررسي اثر محلول‌پاشي عناصر ضروري آهن، روي و مصرف خاكي كود گوگرد با سه سيستم خاك‌ورزي بر صفات كمي و كيفي گلرنگ انجام شد. آزمايش به صورت اسپيلت پلات در قالب طرح بلوك‌هاي كامل تصادفي با سه تكرار اجرا شد. سه شيوه خاك‌ورزي شامل (بدون خاك‌ورزي، كم خاك‌ورزي و خاك‌ورزي مرسوم) كه به عنوان كرت‌هاي اصلي در نظر گرفته شدند و تيمارهاي كودي شامل 1 شاهد 2 عنصر روي 3 عنصر آهن 4 عنصر گوگرد 5 روي + آهن 6 روي + گوگرد 7 آهن + گوگرد 8 آهن + گوگرد + روي در كرت‌هاي فرعي منظور شدند. صفات مورد بررسي كمي از قبيل عملكرد دانه، عملكرد گل، وزن دانه در طبق، تعداد طبق و همچنين صفات كيفي درصد پروتئين، روغن دانه و اسيدهاي اشباع و غير اشباع اندازه گيري شدند. نتايج نشان داد كه بين تيمارهاي كودي از نظر عملكرد دانه، عملكرد گل، وزن دانه در طبق، تعداد طبق در بوته، تعداد دانه در طبق، درصد پروتئين و روغن دانه تفاوت معني‌دار وجود داشت. در تيمار روش‌هاي خاك‌ورزي وزن هزار دانه و اسيد چرب لينولئيك تفاوت معني‌دار نشان دادند. در اثرات متقابل روش‌هاي خاك‌ورزي و تيمارهاي كودي دو صفت تعداد طبق در بوته و اسيد لينولنيك تحت تأثير قرار گرفتند و اين دو صفت تفاوت معني‌دار داشتند. تيمار كودي (آهن + گوگرد + روي) بيشترين عملكرد دانه با ميانگين1390 كيلوگرم در هكتار، عملكرد گل با ميانگين 183 كيلوگرم در هكتار، وزن هزار دانه با ميانگين 45/8گرم، وزن دانه در طبق با ميانگين 1/27 گرم، تعداد طبق با ميانگين7/91 عدد در بوته، درصد پروتئين با ميانگين 21/2 درصد و درصد روغن دانه با ميانگين 26/5 درصد را به خود اختصاص داد. نتايج اين تحقيق نشان داد محلول‌پاشي عناصر ريزمغذي از طريق افزايش اجزاي عملكرد به ويژه وزن هزار دانه، تعداد طبق در بوته و وزن دانه در طبق سبب افزايش عملكرد دانه، درصد روغن و درصد پروتئين دانه گلرنگ شد. همچنين روش‌هاي خاك‌ورزي تفاوت معني‌داري بر عملكرد دانه گلرنگ نداشت. با توجه به نتايج اين آزمايش مصرف كودهاي روي، گوگرد و آهن همراه با كودهاي پايه به همراه شيوه كم خاك‌ورزي مي‌تواند به افزايش عملكرد كمي و كيفي گياه گلرنگ كمك كند.