بهبود رشد و عملكرد ميوه هندوانه با استفاده از قارچ مايكوريزا و ساليسيليك اسيد در رژيم‌هاي مختلف آبياري

در مناطق خشك و نيمه خشك، كمبود آب اصلي‌ترين محدوديت در توليد محصولات كشاورزي است. هدف از انجام اين مطالعه بررسي اثر قارچ مايكوريزا و ساليسيليك اسيد بر عملكرد و كيفيت هندوانه تحت تنش خشكي بود. براي اين منظور آزمايشي به صورت اسپليت فاكتوريل با سه تكرار در قالب طرح بلوك‌هاي كامل تصادفي و به صورت تجزيه مركب طي دو سال انجام شد. تيمار آبياري در سه سطح100%، 80% و 60%  نياز آبي به عنوان عامل اصلي در كرت‌هاي اصلي قرار گرفتند. تيمار قارچ مايكوريزا در دو سطح بدون كاربرد و مخلوط با خاك زراعي (مقدار 20 گرم در هر مترمربع) به همراه تيمار ساليسيليك اسيد به شكل محلول‌پاشي در سه سطح (صفر، 50 و 100 ميلي گرم بر ليتر) به صورت فاكتوريل در كرت‌هاي فرعي قرار گرفتند. بيشترين مقدار پرولين و آنزيم‌هاي پراكسيداز و كاتالاز در تيمار آبياري 60% ثبت شد. در بررسي اثرات متقابل تيمار آبياري و ساليسيليك اسيد مشخص شد، با افزايش تنش خشكي ميزان نشت يوني به طور معني‌داري افزايش يافت، ولي صرف نظر از تيمار آبياري با كاربرد ساليسيليك اسيد مقدار نشت يوني كاهش يافت. كمترين ميزان نشت يوني در تيمار 100 ميلي گرم بر ليتر ساليسيليك اسيد در هر سه تيمار آبياري ثبت شد، با استفاده از قارچ مايكوريزا ميزان نشت يوني به طور معني‌داري كاهش يافت. بيشترين و كمترين مقدار مواد جامد محلول كل به ترتيب در تيمار آبياري 80% و 100% ثبت شد. بيشترين مقدار مواد جامد محلول با كاربرد قارچ مايكوريزا به دست آمد كه نسبت به عدم كاربرد آن 8/88 % فزايش نشان داد. تيمارهاي 50 و 100 ميلي گرم بر ليتر ساليسليك اسيد به ترتيب به طور معني‌داري باعث افزايش 6/70% و 11/2%  مواد جامد محلول كل نسبت به شاهد شد. كمترين مقدار عملكرد در تركيب تيمار آبياري 60% و عدم كاربرد قارچ مايكوريزا به دست آمد كه نسبت به شاهد 51/56% كاهش نشان داد. بر اساس نتايج مشخص شد كه صرف نظر از تيمار آبياري، كاربرد قارچ مايكوريزا موجب افزايش معني‌داري عملكرد نسبت به عدم كاربرد آن شد، به طوري كه بيشترين ميزان عملكرد در تركيب تيمار آبياري 100% و كاربرد قارچ مايكوريزا به دست آمد كه نسبت به شاهد فاقد مايكوريزا، 2/09% درصد افزايش نشان داد. بنابراين مي‌توان نتيجه گرفت كه در شرايط كمبود آب با استفاده از قارچ مايكوريزا به عنوان كود زيستي و ساليسيليك اسيد به عنوان يك تنظيم كننده رشد گياهي مي‌توان اثرات مخرب تنش خشكي را كاهش داد و به عنوان يك راهكار در مناطق توليد هندوانه به منظور افزايش عملكرد و كيفيت هندوانه توصيه نمود.