تأثير سطوح مختلف آبياري و مواد محرك رشد بر اجزاء عملكرد و پروتئين دانه لوبيا قرمز (.Phaseolus vulgaris L)

به منظور بررسي واكنش عملكرد و اجزاي عملكرد لوبيا قرمز به كاربرد محرك‌هاي رشد تحت سطوح مختلف آبياري، آزمايشي به صورت طرح اسپليت پلات در قالب بلوك‌هاي كامل تصادفي در سه تكرار در روستاي پيرموسي شهرستان خوي طي سال 1400 اجرا شد. آبياري به عنوان فاكتور اصلي در سه سطح آبياري هر 8، 11 و 14 روز يكبار و تركيبات محرك رشد به عنوان فاكتور فرعي در 5 سطح شامل مصرف اسيد هيوميك همراه آب آبياري، محلول پاشي آمينواسيد، محرك ريشه‌زايي، پتاسيم و عدم كاربرد محرك‌هاي رشد (شاهد) بود. نتايج نشان داد كه تنش خشكي در سطح آبياري 14 روز يكبار، باعث كاهش جذب عناصر ضروري گياه همچون نيتروژن، پتاسيم و فسفر شد، همچنين باعث كاهش تعداد شاخه جانبي، تعداد دانه در غلاف، وزن صد دانه، شاخص برداشت و سطح برگ، عملكرد پروتئين و نهايتأ عملكرد دانه لوبيا قرمز شد. كاربرد محرك‌هاي رشد هم در شرايط آبياري نرمال و هم در شرايط تنش كم آبي در مقايسه با تيمار شاهد موجب افزايش صفات مورد بررسي شد. نتايج آزمايش بيانگر اين موضوع بود كه اثر تنش كمآبي در مرحله غلاف‌بندي و پر شدن دانه بر عملكرد و اجزاي عملكرد لوبيا قرمز بيشتر است و كاربرد محرك‌هاي رشد به‌خصوص اسيد هيوميك در اين مراحل با تعديل اثر منفي تنش، عملكرد دانه بالايي نسبت به ساير محرك‌هاي رشد توليد نمود. بيشترين عملكرد دانه و عملكرد پروتئين دانه، در تيمار آبياري هر 8 روز يكبار و كاربرد اسيد هيوميك به ترتيب به ميزان 3076 و 746 كيلوگرم در هكتار به دست آمد. به نظر مي‌رسد در بهبود خصوصيات زراعي، كيفي و فيزيولوژيك لوبيا قرمز كاربرد اسيد هيوميك 95 درصد هم در شرايط آبياري نرمال و هم در شرايط تنش مي‌تواند مؤثر باشد.