ارزيابي عملكرد و شاخص‌هاي سودمندي كشت آگروفارستري صنوبر اورامريكن و يونجه در شرايط كرج

امروزه، كشت آگروفارستري به‌عنوان راهبرد كليدي كشاورزي پايدار در راستاي افزايش بهره‌وري استفاده از منابع محيطي و افزايش توليد توأم چوب و محصول همراه براي دست‌يابي به درآمد بيشتر در واحد سطح روستائيان مورد توجه و استقبال محققين و كشاورزان قرار گرفته است. به منظور بررسي مزاياي سيستم كشت آگروفارستري صنوبر اورامريكن كلن 92/40 (Populus euramericana 92/40) و گياه يونجه (Medicago sativa)، آزمايشي به‌صورت بلوك‌هاي كامل تصادفي با سه تكرار در ايستگاه تحقيقاتي البرز در جنوب شهر كرج اجرا شد. تيمارها شامل كشت خالص صنوبر، كشت خالص يونجه و كشت صنوبر- يونجه بودند. مابين رديف‌هاي صنوبر اورامريكن كاشته شده در اسفند ماه 1395، گياه علوفه‌اي يونجه در اواخر پاييز 1396 مورد كاشت قرار گرفت. ارتفاع و قطر برابر سينه درختان صنوبر در پايان هر فصل رويش به‌مدت سه سال اندازه‌گيري و سپس رويش ارتفاعي، قطري و موجودي حجمي در هكتار و در سال آن محاسبه و با استفاده از آزمون‌تي (T) مورد ارزيابي قرار گرفت. مشخصه‌هاي ارتفاع بوته و وزن خشك يونجه به‌مدت سه سال اندازه‌گيري و عملكرد هر ساله آن به‌دست آمد. ارزيابي رقابتي و اقتصادي از هر يك از كشت‌هاي خالص و آگروفارستري بر اساس شاخص‌هاي نسبت برابري زمين (LER)، شاخص مجموع ارزش نسبي (RVT) و شاخص سودمندي كشت آگروفارستري (IA) انجام شد. در سال‌هاي 98 و 99، اختلاف معني‌دار آماري در مشخصه‌هاي قطر برابر سينه و موجودي حجمي در كشت آگروفارستري و خالص صنوبر وجود داشت كه بيشترين مقدار هر دو پارامتر در كشت خالص صنوبر بود. در سال 97، بيشترين عملكرد يونجه در كشت آگروفارستري با مقدار 11320 كيلوگرم در هكتار و در سال 98، در كشت خالص با مقدار 10928 كيلوگرم در هكتار به‌دست آمد. در همه سال‌هاي مورد مطالعه LER بيشتر از يك و بين 1/27 تا 2/39 و به طور كلي ميانگين سه ساله آن 1/78 بهدست آمده است. مقدار RVT با 1/6، 0/69 و 0/41 و مقادير IA به‌ترتيب 6/53، 4 و 2/81 در سال‌هاي 97، 98 و 99 به‌دست آمد. بنابراين كشاورزان در كشت آگروفارستري صنوبر و يونجه به‌ترتيب 160 درصد، 69 درصد و 41 درصد افزايش درآمد نسبت به درآمد حاصل از تك كشتي صنوبر و يونجه را براي سال‌هاي 97، 98 و 99 به‌دست خواهند آورد.