بررسي شايستگي ميان فرهنگي و جنسيت در كتاب‌هاي درسي آموزش زبان انگليسي ايران

در اين مقاله، ما به بررسي شايستگي ميان فرهنگي( intercultural competence ) و نمود جنسيتي ( gender representation ) در جديدترين كتابهاي درسي زبان انگليسي خواهيم پرداخت كه به صورت بومي در فاصله زماني شهريور و مهر 1400 (سپتامبر 2021 ) منتشر شده و در مدارس ابتدايي و متوسطه ايران تدريس مي شوند. تحليل محتوا روشي است كه ما در اين مطالعه براي بررسي ميزان نمود جنسيت و همچنين، ميزان انعكاس برابري زنان و مردان در كتاب هاي درسي مذكور مورد استفاده قرار داده ايم. علاوه بر تحليل كمي، تحليل كيفي نيز تا حدودي انجام شده است. در نخستين مرحله از پژوهش، تصاوير، اسامي، نقشها و موضوعاتي با محوريت زنان و مردان در زمان خواندن متنها و گفتگوها مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت. علاوه براين، از آنجايي كه در مطالعه حاضر، شايستگي ميان فرهنگي در كتاب هاي درسي زبان انگليسي موضوع مورد بررسي ما است، به منظور به تصويركشيدن كليه نمونه هايي كه در آن يازده جنبه شايستگي ميان فرهنگي نشان داده شده است، كتاب هاي درسي با دقت موشكافي شدند. يافته هاي ما حاكي از آن هستند كه در كتاب هاي درسي تازه تأليف شده، نبود تعادل جنسيتي تا حد زيادي مشهود بوده و حضور مردان در نام ها، شخصيت ها، تصاوير و متون مختلف به مراتب پررنگتر است. شايستگي ميان فرهنگي نيز يكي از جنبه هاي مهم تفاوت بين جنسيت هاي مختلف بوده است، به طوري كه در اين كتاب ها بهلحاظ عاطفه، همدلي و ديدگاه گيري Emotion, Empathy, and Perspective taking و روابط بين فرهنگي Intercultural Relations ، شايستگي ميان فرهنگي بالاتري براي مردان درنظرگرفته شده است. زنان از نظر دانش تنوع Knowledge of Diversity جايگاه بالاتري داشتند، اما در روابط بين فرهنگي IR تفاوت زيادي وجود نداشت. از آنجايي كه در كتاب هاي مذكور، تعداد نويسندگان مرد از همتايان زن خود بيشتر است، احتمالاً افزودن چند تن ديگر از بانوان به هيئت نويسندگان، راهكار مفيدي باشد. هرچند، نويسندگان عموماً تشويق ميشوند كتاب هايي تأليف كنند كه بتوانند با پيروي از دستورالعمل هاي ارائه شده توسط مقامات ايران، برابري جنسيتي را تاحد امكان ترويج نمايند.