تحليل گفتمان روايي و بُعد تعاملي كلام در روايت «حسن قناد و ملك ابراهيم» با بهره گيري از الگوي شعيري و تلفيق آن با طرح وارۀ روايت شناسي ويليام لباو

نشانه - معناشناسي روايي به بررسي ويژگي‌هاي روايي داستان مي‌پردازد تا شرايط توليد و دريافت معنا در گفتمان را نشان دهد. گفتمان پايه و اساس پژوهش‌هاي معناشناسي است. اين پژوهش با روش تحليلي – توصيفي، در قالب نشانه - معناشناسي و با بهره گرفتن از الگوي شعيري و آميختن آن با الگوي الماسي شكل ويليام لباو به تحليل گفتمان روايي، پويايي و بُعد تعاملي كلام در روايت «حسن قناد و ملك ابراهيم» از مجموعه قصه‌هاي «ديار هميشه بهار» اختصاص دارد. در تحليل گفتماني اين روايت، تلاش بر اين است كه، علاوه بر تبيين زنجيره‌هاي پيكرۀ روايي اين داستان به بيان ابعاد كلامي شكل‌دهندۀ آن نيز پرداخته شود. يافته‌هاي پژوهش نشان مي‌دهد كه در اين گفتمان روايي، «ملك ابراهيم»، شخصيت اصلي داستان، به دنبال شناخت محيط اطراف و تغيير وضعيت زندگي خويش است و اين تغيير ناخودآگاه و توسط دختري زيباروي، در بستر زماني و مكاني ويژه‌، همراه با حوادث پياپي رخ مي‌دهد و فرآيند پوياي توليد معنا در آن از يك طرف، به سبب تعامل عوامل درون متني(كنش‌گزاران وكنش‌پذيران) و از سويي ديگر، به سبب تعامل عوامل برون متني (راوي و روايت‌شنو) است؛ راوي در اين داستان بخوبي توانسته است با گذر از كاركردهاي تعاملي در خلق معناي نخستين و رسيدن به كاركردهاي معنايي برون زباني، نظام‌هاي خاصي از گفتمان روايي را شكل داده و دست به آفرينش پيكرۀ روايي پويا و هدفمند در قلمرو زبان و ادبيات بزند.